Filistin meselesinde son dönemde yaşanan gelişmeler, uluslararası kamuoyunun dikkatini yeniden bu bölgeye çevirmiş durumda. Deneyimli gazeteci Jasim Al-Azzawi'nin, Küresel Politika ve Barış İçin Kadınlar Derneği'nden (WILPF) Phyllis Bennis ile gerçekleştirdiği podcast yayınında, Filistin'de imzalanması beklenen anlaşmanın perde arkası ve bunun kimin çıkarlarına hizmet edeceği masaya yatırılıyor. Al-Azzawi'nin daha önce Jeremy Corbyn ile yaptığı ve "İlken İçin Savaş, Bedelini Öde" başlıklı söyleşiye atıfta bulunulan programda, Bennis anlaşmanın Filistin halkı üzerindeki olası etkilerini ve bölgesel dengeleri değerlendiriyor.
Anlaşmanın Gölgesinde Kalan Gerçekler
Phyllis Bennis, podcast'te yaptığı açıklamalarda, mevcut anlaşma sürecinin aslında İsrail'in güvenlik kaygılarından çok, ABD'nin bölgedeki jeopolitik çıkarlarına hizmet ettiğini vurguluyor. Bennis, "Bu anlaşma, Filistinlilerin temel haklarını görmezden gelerek, sadece statükonun devamını sağlıyor" ifadelerini kullanıyor. Özellikle yerleşim birimlerinin genişlemesi ve Kudüs'ün statüsü gibi kilit meselelerin anlaşma metninde yeterince ele alınmadığını belirten Bennis, bu durumun uzun vadede daha büyük çatışmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Al-Azzawi ise, anlaşmanın Filistin Yönetimi'ni zayıflattığına ve Hamas gibi grupları güçlendirdiğine dikkat çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Kim Kârlı Çıkacak?
Anlaşma sürecinin bölgesel yansımaları da podcast'te geniş yer buluyor. Bennis, Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkelerin anlaşmaya verdiği desteğin, aslında kendi iç siyasi dengeleri ve ABD'den aldıkları yardımlarla ilgili olduğunu savunuyor. Körfez ülkelerinin ise İran tehdidine karşı İsrail'le yakınlaşma stratejisi izlediğini belirten uzman, bu durumun Filistin davasını ikinci plana attığını ifade ediyor. Küresel ölçekte ise, ABD'nin arabuluculuk rolünü sorgulayan Bennis, Trump döneminde açıklanan ve Filistinlilerin aleyhine olan "Yüzyılın Anlaşması"nın yeniden canlandırılmaya çalışıldığını öne sürüyor. Avrupa Birliği'nin pasif tutumu da eleştirilen konular arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filistin meselesinde yaşanan bu gelişmeler, Türkiye'nin dış politikasını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, tarihsel olarak Filistin davasını desteklemiş ve iki devletli çözümü savunmuştur. Ancak mevcut anlaşma sürecinde Türkiye'nin etkisinin sınırlı kaldığı görülüyor. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki yumuşak gücünü ve arabuluculuk potansiyelini zayıflatabilir. Öte yandan, anlaşmanın İsrail-Filistin çatışmasını daha da derinleştirmesi halinde, Türkiye'nin güney sınırlarında istikrarsızlık riski artabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda İsrail'le yaşanan gerilimler göz önüne alındığında, Türkiye'nin bu süreci yakından takip etmesi ve Filistinli gruplar arasında diyaloğu teşvik etmesi stratejik bir önem taşıyor.
