Filipinler Temsilciler Meclisi, 18 yaş altındaki bireylerin sosyal medya platformlarına erişimini kısıtlamayı amaçlayan bir yasa tasarısını kabul etti. Tasarı, çocukların çevrimiçi güvenliğini artırmayı ve sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmayı hedefliyor. Yasa haline gelmesi durumunda Filipinler, Güneydoğu Asya'da gençlere yönelik sosyal medya kısıtlamaları getiren dördüncü ülke olacak.
Tasarının Arka Planı ve Kapsamı
Tasarı, sosyal medya şirketlerine, kullanıcıların yaşını doğrulama zorunluluğu getiriyor. 18 yaşından küçük kullanıcıların hesapları, ebeveyn izni olmadan aktif edilemeyecek. Ayrıca platformlar, çocukların verilerini korumak için ek önlemler almakla yükümlü olacak. Tasarı, sosyal medyanın gençler arasında yaygınlaşan siber zorbalık, depresyon ve dikkat eksikliği gibi sorunlarla mücadelede bir adım olarak görülüyor. Filipinler'de 2022 verilerine göre, 13-17 yaş arası çocukların %90'ından fazlası sosyal medya kullanıyor. Hükümet, özellikle TikTok ve Facebook gibi platformlarda artan olumsuz içeriklerin çocuklar üzerindeki etkisinden endişe duyuyor. Tasarı, Meclis'ten geçtikten sonra Senato'ya sunulacak. Onaylanması halinde Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr. tarafından imzalanması gerekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Filipinler'in bu adımı, Güneydoğu Asya'da artan bir eğilimin parçası. Daha önce Singapur, Malezya ve Tayland, çocukların sosyal medya kullanımına yönelik çeşitli düzenlemeler getirmişti. Singapur, 2023'te 18 yaş altı için bazı platformlarda hesap açmayı ebeveyn iznine bağlamıştı. Malezya ise 2022'de 13 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklamıştı. Tayland da benzer şekilde yaş doğrulama ve içerik filtreleme sistemleri üzerinde çalışıyor. Filipinler'in tasarısı, bölgede çocuk hakları ve dijital güvenlik konusunda artan hassasiyeti yansıtıyor. Küresel olarak, Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ve ABD'deki çeşitli eyalet yasaları da benzer düzenlemeler içeriyor. Ancak uygulama ve yaş doğrulama konusunda farklı yaklaşımlar bulunuyor. Filipinler'deki tasarı, sosyal medya şirketlerine ağır yaptırımlar öngörüyor; ihlal durumunda para cezaları ve hizmet askıya alma gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Uzmanlar, bu tür düzenlemelerin çocukların çevrimiçi ortamda korunması açısından önemli olduğunu, ancak yaş doğrulama sistemlerinin mahremiyet riskleri taşıdığını belirtiyor. Ayrıca, yasanın uygulanması için sosyal medya şirketlerinin Filipinler'de yerel temsilcilik bulundurma zorunluluğu getirilmesi planlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipinler'in çocukların sosyal medya erişimini kısıtlama kararı, Türkiye'de de tartışılan bir konu olan dijital güvenlik ve gençlerin korunması bağlamında dikkatle izlenmeli. Türkiye'de son yıllarda sosyal medya düzenlemeleri ve çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda adımlar atılıyor; özellikle 5651 sayılı kanunda yapılan değişikliklerle içerik kaldırma ve yaş doğrulama mekanizmaları gündemde. Filipinler örneği, benzer düzenlemelerin uygulanabilirliği ve etkileri açısından Türk karar alıcılar için bir referans olabilir. Ayrıca, Güneydoğu Asya'da yaygınlaşan bu tür kısıtlamalar, küresel dijital politika trendlerini şekillendiriyor ve Türkiye'nin uluslararası platformlarla ilişkilerinde yeni müzakere konuları yaratabilir. Türkiye'nin kendi gençlik ve aile politikaları çerçevesinde, bu gelişmeleri dikkate alarak kapsamlı bir dijital okuryazarlık stratejisi geliştirmesi faydalı olacaktır.
