Filipinler Merkez Bankası (BSP), Pasifik Okyanusu'nda etkili olması beklenen ve 'Godzilla' olarak adlandırılan şiddetli El Niño hava olayına karşı hazırlık yapıyor. Banka, bu olayın bölge genelinde enflasyonist baskıları körükleyebileceği ve tarımsal üretimi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. BSP Başkanı Eli Remolona, yaptığı açıklamada, El Niño'nun gıda fiyatları üzerindeki potansiyel etkisini yakından izlediklerini ve para politikasında bu riski dikkate alacaklarını belirtti.
El Niño'nun Ekonomik Yansımaları
El Niño, normalde doğu Pasifik'te görülen sıcak su kütlelerinin batıya kaymasıyla oluşan bir iklim olayıdır. Bu yıl etkisini artırarak 'Godzilla' seviyesine ulaşması beklenen olay, Güneydoğu Asya'da kuraklık, aşırı sıcaklık ve su kıtlığına yol açabilir. Filipinler'de tarımsal üretimin önemli bir kısmı yağışa bağlı olduğundan, pirinç, mısır ve şeker kamışı gibi temel ürünlerde rekolte kaybı riski bulunuyor. Bu durum, gıda fiyatlarını yükselterek enflasyonu tetikleyebilir. Merkez Bankası'nın enflasyon hedefi yüzde 2-4 bandında; ancak El Niño'nun etkisiyle bu aralığın aşılabileceği endişesi var.
BSP, ayrıca enerji üretiminde hidroelektrik santrallerin su seviyesindeki düşüşe bağlı olarak elektrik kesintileri yaşanabileceğini ve bunun sanayi üretimini sekteye uğratabileceğini öngörüyor. Tarım ve enerji sektörlerindeki olası aksamalar, ekonomik büyümeyi de aşağı çekebilir. Hükümet, çiftçilere kuraklığa dayanıklı tohum dağıtımı ve su yönetimi konusunda önlemler almaya başladı.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
El Niño yalnızca Filipinler'i değil, Endonezya, Malezya, Tayland ve Vietnam gibi Güneydoğu Asya ülkelerini de etkiliyor. Bu ülkeler, dünya pirinç ve palm yağı üretiminin önemli bir kısmını karşılıyor. Üretim kayıpları, küresel gıda fiyatlarında artışa neden olabilir. Ayrıca, Avustralya'da kuraklık ve Şili'de sel gibi aşırı hava olayları da El Niño ile ilişkilendiriliyor. Dünya Bankası, El Niño'nun küresel GSYH üzerinde 0,5-1 puanlık bir aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini tahmin ediyor. Gıda ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğu artırabilir.
Filipinler Merkez Bankası, para politikası toplantılarında El Niño'nun enflasyon üzerindeki etkisini değerlendireceğini duyurdu. Faiz oranlarının gerektiğinde ayarlanabileceği sinyali verildi. Ancak, küresel ekonomik yavaşlama ve Çin'deki talep düşüklüğü gibi dış faktörler de dikkate alındığında, politika yapıcıların dengeli bir yol izlemesi gerekiyor. BSP, aynı zamanda bankaların tarım kredilerini artırması ve sigorta mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, El Niño'dan doğrudan coğrafi olarak etkilenmese de, küresel gıda fiyatlarındaki artış ve tarımsal emtia piyasalarındaki dalgalanmalar Türkiye ekonomisi için risk oluşturuyor. Türkiye, buğday, ayçiçeği ve pirinç gibi ürünlerde net ithalatçı konumunda. Güneydoğu Asya'da yaşanacak rekolte kayıpları, bu ürünlerin fiyatlarını yükselterek Türkiye'nin ithalat faturasını artırabilir ve iç enflasyonu olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, El Niño'nun neden olduğu kuraklık, Türkiye'nin tarım ürünleri ihracatında rekabet gücünü değiştirebilir. Bu gelişme, Türkiye'nin gıda güvenliği ve enflasyonla mücadele politikaları açısından yakından takip edilmesi gereken bir dışsal risk faktörüdür.
