Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro, Salı günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Güney Çin Denizi'ndeki artan gerilimler karşısında askeri modernizasyon çabaları kapsamında insansız hava aracı (İHA) filosunu genişletmeyi planladığını duyurdu. Teodoro, bu kapsamda hem yerli üretim hem de satın alma yoluyla insansız sistemlerin geliştirilmesini ve tedarik edilmesini öngördüklerini belirtti. Ayrıca, füze güdümlü korvetlerin sayısını artırmayı ve diğer savunma ekipmanlarını da tedarik etmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Gelişmenin Arka Planı
Filipinler, uzun süredir Güney Çin Denizi'nde Çin ile deniz yetki alanları konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Özellikle İkinci Thomas Resifi'ndeki (Ayungin Resifi) Filipinli askerlerin bulunduğu bir geminin Çin sahil güvenlik ve donanma gemileri tarafından engellenmesi ve erzak ikmalinin durdurulması, tansiyonu son aylarda daha da yükseltti. Filipinler, bu tür olaylara karşı koyabilmek için askeri kapasitesini artırma ihtiyacı duyuyor. Savunma Bakanı Teodoro, ülkenin savunma stratejisinin bir parçası olarak insansız hava araçlarının kritik bir rol oynayacağını vurguladı. Yerli savunma sanayisinin geliştirilmesi ve dışarıdan tedarik edilmesi planlanan İHA'ların, keşif, gözetleme ve istihbarat toplama görevlerinde kullanılması öngörülüyor.
Filipinler ordusu, mevcut durumda sınırlı sayıda insansız hava aracına sahip. Bunlar arasında ABD'den tedarik edilen ScanEagle ve RQ-21A Blackjack gibi sistemler bulunuyor. Ancak bu araçların sayısı ve kapasitesi, ülkenin geniş deniz alanlarını etkin şekilde denetlemesi için yetersiz kalıyor. Yetkililer, İHA filosunun genişletilmesinin yanı sıra denizaltı karşıtı harp yeteneklerini de geliştirmek istediklerini belirtiyor. Ayrıca, kıyı savunma sistemleri ve hava savunma radarları konusunda da yatırım planları bulunuyor.
Filipinler'in askeri modernizasyon programı, 2013 yılında başlatılan ve 15 yıllık bir süreyi kapsayan Ufuk Planı (Horizon) olarak adlandırılan bir dizi projeyi içeriyor. Bu programın üçüncü aşaması 2023-2028 yıllarını kapsıyor ve deniz kuvvetlerinin güçlendirilmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Savunma Bakanlığı, bu kapsamda iki yeni füze güdümlü korvetin daha satın alınması için görüşmeler yürütüyor. Mevcut korvetlerin yanı sıra, Filipinler donanması ayrıca Güney Kore'den tedarik edilen fırkateynler ve İsrail'den alınan hızlı saldırı botlarına da sahip.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Filipinler'in askeri kapasitesini artırma çabaları, ABD ve diğer müttefikleriyle yaptığı savunma işbirlikleriyle de destekleniyor. İki ülke, 2014 yılında imzalanan Genişletilmiş Savunma İşbirliği Anlaşması (EDCA) kapsamında, Filipinler'deki belirli askeri üslerin kullanımını ABD'ye açmıştı. Bu üslerden bazıları, Güney Çin Denizi'ne yakın stratejik noktalarda bulunuyor. ABD, Filipinler'e ayrıca insansız hava araçları ve diğer askeri teçhizatın tedariki konusunda da yardım sağlıyor. Bu işbirliği, Çin'in bölgedeki artan nüfuzuna karşı bir denge unsuru olarak değerlendiriliyor.
Güney Çin Denizi, dünyanın en işlek deniz ticaret yollarından biri ve enerji kaynakları açısından da zengin bir bölge. Bu nedenle, buradaki herhangi bir askeri gerginlik küresel ticaret ve enerji güvenliğini doğrudan etkileyebilir. Filipinler'in savunma harcamalarını artırması, bölgedeki diğer ülkelerin de benzer adımlar atmasına yol açabilir. Örneğin, Vietnam, Malezya ve Tayvan da son yıllarda deniz güçlerini güçlendirmek için yatırımlar yapıyor. Çin ise bölgedeki iddialarını sürdürürken, insansız hava araçları ve diğer yeni teknolojileri kullanarak deniz gözetleme kapasitesini artırıyor. Bu durum, bölgede bir silahlanma yarışını tetikleyebilir ve tansiyonun daha da yükselmesine neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipinler'in Güney Çin Denizi'ndeki gerilim nedeniyle askeri kapasitesini artırma çabaları, Türkiye açısından dolaylı bir önem taşıyor. Türkiye, Hint-Pasifik bölgesinde artan rekabetin küresel deniz ticaretine ve güvenliğine etkilerini yakından izliyor. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayii, insansız hava aracı alanında dünya çapında önemli bir oyuncu haline geldi. Türkiye, İHA ve SİHA üretimindeki başarısını dost ve müttefik ülkelere ihraç ederek savunma diplomasisini güçlendirmeyi hedefliyor. Filipinler'in İHA filosunu genişletme planı, Türk savunma sanayii için potansiyel bir pazar oluşturabilir. Ancak şu ana kadar Filipinler'in Türk İHA'larına ilgisi konusunda resmi bir açıklama bulunmuyor. İlerleyen dönemde, iki ülke arasında savunma alanında işbirliği fırsatları doğabilir.
