Küresel tahvil piyasaları, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu hafta yapacağı toplantı öncesinde kritik bir eşikte. Özellikle Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi, enflasyon endişelerini körükleyerek getirileri artırdı. Yatırımcılar artık Çarşamba günü açıklanacak faiz kararında sürpriz bir artış ihtimalini üçte birden fazla fiyatlıyor. Bu durum, küresel risk iştahını baskılarken, gelişmekte olan ülke para birimleri ve borsalar üzerinde de dalgalanma yaratıyor.
Jeopolitik Gerginlik ve Enflasyon Baskısı
Orta Doğu'da İsrail ile İran arasında artan karşılıklı saldırılar, bölgedeki enerji arzına yönelik endişeleri tırmandırdı. Brent tipi ham petrolün varil fiyatı son bir haftada yüzde 5'in üzerinde yükselerek 80 doların üzerine çıktı. Enerji maliyetlerindeki bu artış, merkez bankalarının en büyük kabusu olan arz kaynaklı enflasyonu tetikleme potansiyeli taşıyor. ABD'de tüketici fiyat endeksinin yıllık bazda yüzde 3,0 ile hedefin üzerinde seyretmesi, Fed'in şahin üyelerinin elini güçlendiriyor.
Geçtiğimiz hafta açıklanan güçlü istihdam verileri de ekonomik direnci teyit ederken, bazı Fed yetkilileri faiz indirimi ihtimallerini öne çıkarmıştı. Ancak son gelişmeler bu beklentileri tersine çevirdi. CME FedWatch verilerine göre, para piyasaları Çarşamba günü 25 baz puanlık bir faiz artırımı ihtimalini yüzde 35 olarak fiyatlıyor. Bu oran, bir hafta önce yalnızca yüzde 8 seviyesindeydi. Ayrıca, yıl sonuna kadar ikinci bir artırım ihtimali de yüzde 60'ın üzerine çıktı.
Küresel Piyasalara Yansımalar
Fed'in beklenenden daha şahin bir duruş sergilemesi, doları güçlendirirken, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde ek baskı oluşturabilir. Türkiye, Güney Afrika ve Brezilya gibi ülkelerin borçlanma maliyetleri artabilir. Tahvil piyasalarındaki satış dalgası, küresel hisse senedi borsalarına da yansıyor. Asya'da Japon Nikkei endeksi yüzde 1,5 değer kaybederken, Avrupa'da işlem gören endeksler de negatif seyir izliyor. Öte yandan, altın fiyatları güvenli liman talebiyle yükselişini sürdürüyor.
Uzmanlar, Fed'in bu haftaki toplantıda mevcut faiz aralığını koruyarak ihtiyatlı bir dil benimsemesinin, piyasalarda kısa vadeli bir rahatlama sağlayabileceğini ancak asıl belirleyicinin önümüzdeki dönemde açıklanacak enflasyon verileri olacağını vurguluyor. Özellikle, petrol fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi durumunda, Fed'in yılın ikinci yarısında faiz indirimine gitme ihtimalinin tamamen ortadan kalkabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, halihazırda yüksek enflasyon ve cari açık ile mücadele ederken, küresel faiz oranlarındaki yükseliş ekonomiyi olumsuz etkileyebilir. Fed'in faiz artırması, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırarak TL üzerinde baskı yaratabilir ve ithalat faturasını artırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetleri yükselerek Merkez Bankası'nın rezervlerini zorlayabilir. Bu nedenle, Türkiye ekonomisi için kilit öneme sahip olan bu karar, yakından takip edilmeli; olası bir faiz artırımı durumunda döviz kuru ve enflasyon üzerindeki etkileri dikkatle izlenmelidir.
