ABD Hazine tahvilleri, İran ile ABD arasında tırmanan gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesi ve Federal Rezerv'in (Fed) bu yıl faiz artırabileceği beklentilerini güçlendirmesiyle birlikte, iki haftadan uzun bir sürenin en büyük düşüşüne yöneldi. Piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırarak enflasyon baskılarını körüklemesinden endişe ediyor. Bu durum, tahvil fiyatlarını aşağı çekerken getirileri yukarı itiyor. On yıllık Hazine tahvili getirisi, son iki haftanın en yüksek seviyesine yaklaşarak yüzde 4,25'in üzerine çıktı. Yatırımcılar, Fed'in para politikasını sıkılaştırmak zorunda kalabileceği ihtimaline karşı pozisyonlarını yeniden şekillendiriyor.
Jeopolitik Riskler ve Piyasa Tepkisi
ABD ile İran arasındaki gerginlik, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine ilişkin endişeleri artırarak petrol fiyatlarının varil başına 90 doların üzerine çıkmasına neden oldu. Enerji fiyatlarındaki bu sıçrama, küresel enflasyonun tekrar yükselme sinyali verdiği bir döneme denk geldi. Fed yetkilileri, son aylarda enflasyonun hedef olan yüzde 2'nin üzerinde seyretmesi nedeniyle faiz indirimlerine başlamakta temkinli davranıyor. Ancak jeopolitik bir şok, merkez bankasını faiz artırımlarını yeniden gündeme almaya itebilir. Barclays ve Goldman Sachs gibi yatırım bankaları, bu yıl için faiz artırımı olasılığının daha önce öngörülenden yüksek olduğunu belirterek tahminlerini güncelledi.
Tahvil piyasasındaki hareketlilik, yatırımcıların aynı anda hem enflasyon riskine hem de ekonomik büyüme endişelerine karşı korunma arayışına girmesiyle dikkat çekiyor. On yıllık tahvil getirisi, geçen hafta yüzde 4,10 civarında işlem görürken şu anda yüzde 4,28'e yükseldi. İki yıllık tahvil getirisi ise Fed politikasına daha duyarlı olması nedeniyle benzer bir yükseliş kaydederek yüzde 4,80'in üzerine çıktı. Piyasada, Fed'in bu yıl ikinci yarıda faiz indirimine gitme olasılığı giderek azalırken, Kasım ayına kadar bir faiz artırımı ihtimali fiyatlanmaya başladı.
Küresel Ekonomi ve Bölgesel Boyut
ABD tahvil piyasasındaki bu dalgalanma, küresel finansal piyasaları da etkiliyor. Avrupa ve Asya borsalarında satış baskısı görülürken, dolar diğer para birimleri karşısında değer kazanıyor. Gelişmekte olan ülkeler, artan ABD faiz oranlarının sermaye çıkışlarını hızlandırması ve borçlanma maliyetlerini yükseltmesi riskiyle karşı karşıya. Türkiye gibi yüksek enflasyon ve cari açıkla mücadele eden ekonomiler için bu durum, özellikle dış finansman ihtiyacı ve döviz kuru istikrarı açısından olumsuz sonuçlar doğurabilir. Petrol ithalatçısı ülkeler, artan enerji faturaları nedeniyle daha da zorlanacak. Öte yandan, İran ile gerilimin daha da tırmanması halinde petrol arzında yaşanacak bir kesinti, küresel enflasyonu daha da kötüleştirerek merkez bankalarının politika tepkilerini sertleştirmesine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve jeopolitik gerginlikler, Türkiye ekonomisi için iki yönlü bir risk oluşturuyor. Birincisi, artan enerji fiyatları Türkiye'nin ithalat faturasını yukarı çekerek cari açığı büyütebilir ve enflasyonu besleyebilir. İkincisi, Fed'in faiz artırma olasılığı gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırarak TL üzerinde baskı yaratabilir. Öte yandan, Türkiye'nin Rusya ve İran ile olan enerji anlaşmaları kısa vadede bir tampon sağlasa da, küresel piyasalardaki dalgalanma Merkez Bankası'nın faiz politikasını daha da zorlaştıracaktır. Türkiye'nin dış politikadaki manevra alanı, hem enerji güvenliği hem de ekonomik istikrar açısından kritik bir dönemden geçiyor.
