ABD Merkez Bankası (Fed), 16-17 Aralık'ta gerçekleştireceği son para politikası toplantısına hazırlanırken, piyasalarda Aralık ayında faiz indirimi yapılıp yapılmayacağı sorusu giderek daha fazla tartışılıyor. Altı ay önce Fed yetkilileri arasında üst üste üçüncü kez faiz indirimi konusunda derin görüş ayrılıkları yaşanmış, indirim yanlıları kısa süreliğine galip gelmişti. Ancak o tarihten bu yana gelen ekonomik veriler, bu kararın ne kadar isabetli olduğunu sorgulatıyor. Enflasyonun yapışkan seyretmesi ve işgücü piyasasının beklenenden güçlü kalması, Fed'in elini zorlaştırıyor. Yatırımcılar, bankanın bu toplantıda faizleri sabit tutma olasılığının arttığını fiyatlamaya başladı.
Fed İçinde Derin Bölünme Yaşanmıştı
Bu yılın haziran ayında toplanan Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), faiz oranlarını 25 baz puan indirme kararı almıştı. Ancak bu karar oy birliğiyle alınmamıştı. Karşı oy kullanan bazı üyeler, enflasyonun hedef olan yüzde 2'ye henüz ulaşmadığını ve erken gevşemenin riskli olabileceğini savunmuştu. O dönemde Başkan Jerome Powell, "veri bağımlı" bir yaklaşım izleyeceklerini vurgulamıştı. Ne var ki, hazirandan bu yana açıklanan enflasyon verileri, manşet ve çekirdek enflasyonun yüzde 3 civarında seyrettiğini gösteriyor. Ağustos ve eylül aylarında işsizlik oranının beklentilerin altında kalması da indirim beklentilerini zayıflatan bir diğer faktör oldu.
Fed yetkilileri, son haftalarda yaptıkları konuşmalarda temkinli bir dil kullanmaya özen gösteriyor. New York Fed Başkanı John Williams, enflasyonun düşüş eğiliminde olduğunu ancak henüz zafer ilan edilemeyeceğini söylerken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic ise "sabırlı olunması" gerektiğini belirtti. Bu açıklamalar, piyasaların aralık ayında bir indirim beklentisini yüzde 40'ların altına çekmesine neden oldu.
Küresel Piyasalara Yansımaları
Fed'in faiz kararları yalnızca ABD ekonomisini değil, aynı zamanda gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere küresel piyasaları da etkiliyor. Daha önceki indirim beklentileri dolara karşı baskı yaratmış ve gelişmekte olan ülke para birimlerini bir miktar rahatlatmıştı. Ancak indirimin ertelenmesi olasılığı, doların yeniden güçlenmesine ve bu ülkelerden sermaye çıkışı riskine yol açabilir. Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve diğer büyük merkez bankaları da Fed'in adımlarını yakından izliyor. AMB, geçtiğimiz haftalarda faiz indirimine giderken, Fed'in daha şahin bir duruş sergilemesi iki banka arasındaki politika farkını açabilir.
ABD'de konut ve otomotiv sektörleri ise yüksek faizlerden olumsuz etkilenmeye devam ediyor. Faiz indirimi beklentisi erken geberse de ekonominin genel direnci, tüketici harcamalarını canlı tutuyor. Ancak uzun süreli yüksek faiz ortamı, özellikle düşük gelirli haneler ve küçük işletmeler için kırılganlık yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fed'in faiz indirimini ertelemesi, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler için iki yönlü bir etki doğurur. İlk olarak, küresel likiditenin dar kalması ve doların güçlenmesi, Türk lirası üzerinde baskıyı artırabilir. Bu durum, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz indirimi için elini daraltır. İkinci olarak, yüksek küresel faizler, Türkiye'nin dış finansman maliyetini yükseltir ve sermaye girişlerini zorlaştırır. Öte yandan, enflasyonla mücadelede kararlı olan TCMB'nin faiz indirimi için acele etmemesi gerektiği anlamına da gelir. Türkiye, kendi para politikasını belirlerken Fed'in adımlarını dikkate almak zorundadır, ancak iç enflasyon dinamikleri öncelikli olmalıdır. Bölgesel olarak, faiz artışı döngüsünün uzaması, komşu ülkeler ve enerji ithalatçısı ekonomiler üzerinde de benzer baskılar yaratabilir.
