Pekin'de yaşayan 17 yaşındaki Lulu Lu, yatmaya hazırlanırken kapısının yüksek sesle çalınmasıyla irkildi. Kapıyı açtığında, içeri dalan bir adam el fenerini yüzüne tutarak 'Yere yat. Telefonunu ver!' diye bağırdı. Lu bir an dondu; ardından kendini toparlayarak söyleneni yaptı. Bu, ABD üniversitelerine başvurmayı planlayan Çinli gençlere yönelik düzenlenen bir güvenlik eğitiminin parçasıydı. Eğitimde, ABD'deki Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) baskınları ve olası kaçırma senaryoları canlandırılıyor. Amaç, öğrencilerin bu tür durumlarda nasıl davranacaklarını öğrenmeleri ve haklarını koruyabilmeleri.
Artan endişe ve özel eğitim programları
Çin'de son yıllarda ABD'de eğitim görmek isteyen öğrenci sayısı artsa da, iki ülke arasındaki gerilimler ve ABD'deki göçmen politikalarındaki sertleşme, aileleri endişelendiriyor. Özellikle eski Başkan Donald Trump döneminde uygulanan seyahat kısıtlamaları ve vize politikaları, Çinli öğrencilerin gözünü korkutmuş durumda. Bu nedenle, Pekin ve Şanghay gibi büyük şehirlerde faaliyet gösteren özel eğitim kurumları, öğrencilere yönelik 'güvenlik eğitimi' adı altında senaryolu tatbikatlar düzenliyor.
Eğitimlerde, sahte FBI veya ICE ajanları tarafından yapılan baskınlar, sorgulamalar ve hatta kaçırma vakaları canlandırılıyor. Öğrencilere, bu tür durumlarda sakin kalmayı, haklarını bilmeyi (örneğin avukat talep etme hakkı) ve yetkililere karşı nasıl davranacaklarını öğretiyorlar. Ayrıca, acil durumda aileleriyle nasıl iletişim kuracakları, güvenli bir yere nasıl ulaşacakları gibi konularda da pratik bilgiler veriliyor.
Eğitimin içeriği ve öğrencilere etkisi
Eğitim programları genellikle iki gün sürüyor ve katılımcılara hem teorik hem de pratik bilgiler sunuluyor. İlk gün, ABD yasaları, göçmenlik kuralları ve öğrenci vizeleri hakkında bilgiler aktarılıyor. İkinci gün ise, profesyonel aktörler eşliğinde canlandırılan senaryolarla öğrencilerin gerçek hayatta karşılaşabilecekleri durumlar simüle ediliyor. Öğrenciler, bu tatbikatlarda ne yapacaklarını adım adım öğreniyor.
Lulu Lu, tatbikatın ardından yaptığı açıklamada, “Bu eğitim sayesinde ABD'de kendimi daha güvende hissediyorum. Artık bir baskın durumunda ne yapmam gerektiğini biliyorum” dedi. Eğitimin faydalı olduğunu söyleyen diğer öğrenciler de, bu tür tatbikatların özgüvenlerini artırdığını belirtiyor. Ancak bazı eğitimciler, bu durumun Çinli öğrenciler arasında ABD'ye karşı olumsuz bir algı oluşturabileceği endişesini dile getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu eğitimler, ABD-Çin ilişkilerindeki gerilimin bir yansıması olarak görülüyor. İki ülke arasındaki ticaret savaşları, teknoloji yarışı ve casusluk suçlamaları, Çinli öğrencileri hedef alan endişeleri artırmış durumda. ABD'de bazı Çinli araştırmacıların casuslukla suçlanması, vize iptalleri ve sınır dışı edilmeler, Çin kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bu durum, Çinli ailelerin çocuklarını ABD'ye göndermeden önce daha fazla araştırma yapmasına ve güvenlik önlemleri almasına neden oluyor.
Öte yandan, bu eğitimlerin yaygınlaşması, Çin'in yurtdışında okuyan öğrencilerine yönelik devlet destekli bilgilendirme kampanyalarının da bir parçası olabilir. Çin hükümeti, vatandaşlarının yurtdışında güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitli önlemler alıyor; bu tür özel eğitimler de bu çabanın bir parçası olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, bu gelişme, küresel çapta artan göçmen karşıtı politikaların ve yabancı düşmanlığının bir sonucu olarak da okunabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de okuyan Çinli öğrencilere yönelik bu tür güvenlik eğitimleri, Türkiye'nin yurtdışında eğitim gören öğrencileri için de dikkate değer bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'den ABD'ye her yıl binlerce öğrenci gidiyor ve benzer göçmen baskınları veya ayrımcı uygulamalarla karşılaşma riski bulunuyor. Türk öğrencilerin ve ailelerinin, ABD'deki yasal haklar konusunda bilinçlendirilmesi, bu tür durumlarla karşılaştıklarında doğru adımlar atmalarını sağlayabilir. Ayrıca, bu eğitimlerin Çin'de yaygınlaşması, küresel öğrenci hareketliliğinde artan güvenlik endişelerinin bir göstergesi olarak Türk dış politikasında da göz önünde bulundurulmalıdır. Türkiye, vatandaşlarının yurtdışındaki güvenliğini sağlamak için benzer bilgilendirme ve hazırlık programlarını güçlendirebilir.
