Fas'ın kuzeyindeki küçük bir kasabada, 20'li yaşlarındaki bir grup genç, Melilla sınır çitine bakarken duygularını dile getirdi: 'Sence işim olsaydı oraya gider miydim?' Bu soru, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk şehri Melilla'ya geçmeye çalışan Faslı göçmenlerin yaşadığı derin umutsuzluğu ve ekonomik çaresizliği özetliyor. Binlerce Faslı, daha iyi bir yaşam umuduyla her gün Avrupa'ya ulaşmanın yollarını arıyor.
Ekonomik umutsuzluk ve işsizlik göçün temel nedenleri
Fas'ta genç işsizliği yüzde 30'un üzerinde seyrediyor. Üniversite mezunu gençler bile iş bulamıyor; buldukları işler ise genellikle düşük ücretli ve güvencesiz. Bu tablo, özellikle kırsal kesimden gelen gençleri umutsuzluğa sürüklüyor. Birçoğu için Avrupa'ya yasa dışı yollarla geçmek, tek kurtuluş yolu olarak görülüyor.
Melilla ve Ceuta, Avrupa Birliği'nin Afrika kıtasındaki tek kara sınırını oluşturuyor. Bu nedenle, göçmenler için cazibe merkezi haline gelen bu şehirler, yüksek duvarlar ve dikenli tellerle çevrili. Ancak bu engeller, insanların kararlılığını azaltmıyor. Faslı göçmenler, riskleri bilmelerine rağmen yaşamlarını tehlikeye atarak sınırı geçmeye çalışıyor.
Göç rotası ve insani kriz boyutu
Fas'tan İspanya'ya ulaşmaya çalışan göçmenlerin sayısı son yıllarda arttı. İspanyol hükümetine göre, 2023'te sınırda yakalanan göçmen sayısı bir önceki yıla göre yüzde 30 arttı. Özellikle yaz aylarında, hava koşullarının uygun olduğu dönemlerde sınır geçiş denemeleri yoğunlaşıyor.
Fas güvenlik güçleri, sınır ihlallerini önlemek için genellikle göz yaşartıcı gaz ve cop kullanıyor. Geçen yıl birçok göçmen, sınır geçişi sırasında hayatını kaybetti ya da yaralandı. İnsan hakları örgütleri, bu durumun insani bir krize dönüştüğüne dikkat çekiyor. Öte yandan, göçmenlerin çoğu Afrika'nın diğer ülkelerinden Fas'a geliyor; ancak bu haberin odaklandığı kişiler, doğrudan Fas vatandaşı olan gençler.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu göç dalgası, sadece İspanya'yı değil, tüm Avrupa Birliği'ni ilgilendiren bir sorun. AB ülkeleri, göçmen akınını kontrol altına almak için Fas ile işbirliği anlaşmaları yapıyor. Fas, AB sınırlarının korunmasında kilit bir ortak olarak görülüyor; ancak bu işbirliği, göçün kök nedenlerini çözmüyor.
Fas ekonomisi, tarım ve turizme bağımlı. Küresel iklim değişikliği, kuraklık ve ekonomik dalgalanmalar, kırsal kesimde geçim kaynaklarını yok ediyor. Bu da göçü teşvik ediyor. Uzmanlar, göçü önlemenin tek yolunun, kaynak ülkelerdeki ekonomik fırsatları artırmak olduğunu vurguluyor. Ancak bu uzun vadeli bir çözüm; şimdilik binlerce genç, umutsuz bir kumar oynamaya devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber, Türkiye'nin de benzer bir göç gerçeğiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. Türkiye, uzun yıllardır düzensiz göçün hem kaynak hem de hedef ülkesi konumunda. Faslı gençlerin Avrupa'ya ulaşma çabası, Türkiye üzerinden Avrupa'ya geçmeye çalışan Afgan, Suriyeli ve İranlı göçmenlerin durumuyla paralellik gösteriyor. Türkiye, AB ile göç anlaşmaları yaparak sınır güvenliğini artırırken, göçün kök nedenleriyle mücadele edilmeden bu sorunun çözülemeyeceği açık. Bu haber, Türkiye'nin göç politikalarının sürdürülebilirliği açısından da önemli bir örnek teşkil ediyor.
