Fas'ta 8 Eylül 2021 tarihinde yapılan genel seçimlerde, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (PAM) en fazla sandalyeyi kazanarak birinci parti oldu. Ancak PAM, 395 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde mutlak çoğunluğu elde edemedi. Seçim sonuçlarına göre PAM 102 sandalye kazanırken, ana muhalefet partisi İstiklal Partisi (Istiqlal) 81, Milliyetçi Bağımsızlar Birliği (RNI) 58, Halk Hareketi (MP) 28, Sosyalist Birlik Partisi (USFP) 24 ve diğer partiler kalan sandalyeleri paylaştı. Katılım oranı %50'nin üzerinde gerçekleşti.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Tablo
Seçim kampanyası, pandeminin getirdiği ekonomik zorluklar ve sosyal huzursuzluk ortamında gerçekleşti. PAM, Kral VI. Muhammed'in reform gündemini destekleyen politikalarıyla öne çıktı. Ancak seçmen, özellikle genç işsizlik ve gelir dağılımındaki adaletsizlik nedeniyle iktidar partisine mesaj gönderdi. PAM'ın oy oranı bir önceki seçime göre düşüş gösterdi. Seçim sonuçlarının ardından PAM lideri, ülkeyi istikrara kavuşturacak bir koalisyon hükümeti kurma çağrısı yaptı. Muhalefet partileri ise seçim sonuçlarını kabul etmekle birlikte, ekonomik politikaların değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Fas siyaseti, Kral'ın yetkileri ve partili sistem arasındaki denge üzerine kurulu. Seçimler, Kral tarafından atanan başbakanın meclisten güvenoyu almasıyla sonuçlanacak. Koalisyon görüşmelerinin haftalar sürmesi bekleniyor. PAM'ın, RNI ve MP gibi partilerle ittifak kurarak hükümeti oluşturması muhtemel görünüyor. Ancak muhalefetin güçlü olduğu bir mecliste yasama sürecinin zorlu geçeceği öngörülüyor.
2030 Dünya Kupası ve Ekonomik Zorluklar
Yeni hükümeti bekleyen en önemli görevlerden biri, 2030 FIFA Dünya Kupası hazırlıkları. Fas, İspanya ve Portekiz ile birlikte ev sahipliği yapacak. Ülke, turnuva için stadyum yenileme, altyapı ve konaklama yatırımlarına büyük kaynak ayırıyor. Ancak ekonomik sıkıntılar, bu harcamaların halk nezdinde tepki çekmesine neden oluyor. Pandemi sonrası toparlanma sürecinde turizm gelirleri artsa da, işsizlik oranı %12'nin üzerinde seyrediyor. Genç nüfus arasında işsizlik %30'a yaklaşmış durumda. Hükümet, Dünya Kupası'nın ekonomik canlanma yaratacağını savunuyor. Muhalefet ise kaynakların eğitim ve sağlık gibi alanlara yönlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Fas, aynı zamanda bölgesel bir güç olarak Afrika ve Akdeniz'de etkisini artırma çabasında. Son yıllarda Batı Sahra meselesi ve İsrail ile normalleşme gibi konularda dış politika hamleleri yaptı. Yeni hükümetin bu politikaları sürdürmesi bekleniyor. Ancak iç ekonomik sorunlar, dış politikada daha temkinli adımlar atılmasına neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fas'taki seçim sonuçları, Türkiye'nin Kuzey Afrika ve Akdeniz politikaları açısından önem taşıyor. İki ülke arasında güçlü ticari ve diplomatik ilişkiler mevcut. Türkiye, Fas'ın 2030 Dünya Kupası hazırlıklarında inşaat ve altyapı alanında önemli bir yüklenici olabilir. Ayrıca, Fas'ın istikrarı, bölgede Türkiye'nin ekonomik ve siyasi nüfuzunu dengeleyen bir unsurdur. Yeni hükümetin, Türkiye ile ilişkileri nasıl şekillendireceği, özellikle savunma sanayii ve ticaret anlaşmaları bağlamında yakından izlenecek. Fas'ın Batı yanlısı çizgisi, Türkiye'nin Afrika açılımında bir sınav niteliği taşıyor.
