Fas'ta geçen hafta yapılan parlamento seçimlerini kazanan Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) lideri Fatima Ezzahra El Mansouri, Kral 6. Muhammed tarafından başbakan olarak atandı. Böylece El Mansouri, Fas tarihinde bu göreve getirilen ilk kadın oldu. 59 yaşındaki El Mansouri, seçim zaferinin ardından hükümeti kurma yetkisini aldı ve yeni kabineyi oluşturmak için çalışmalara başladı. Atama, ülkenin siyasi tarihinde bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Seçim Zaferi ve Siyasi Arka Plan
Geçen hafta düzenlenen seçimlerde RNI, 395 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde 102 sandalye kazanarak birinci parti oldu. Bu sonuç, geleneksel olarak iktidarda olan Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (PJD) oylarını önemli ölçüde artırmasına rağmen, RNI'nin beklenmedik yükselişi olarak yorumlandı. El Mansouri, seçim kampanyasında ekonomik reformlar, istihdam yaratma ve yolsuzlukla mücadele vaatlerinde bulunmuştu. Kral 6. Muhammed, anayasal yetkisini kullanarak El Mansouri'yi başbakan olarak atadı ve hükümeti kurma görevini verdi.
El Mansouri, daha önce Turizm, El Sanatları ve Sosyal Ekonomi Bakanı olarak görev yapmıştı. 2016-2021 yılları arasında bu görevi yürüten El Mansouri, turizm sektöründe çeşitli projelere imza attı. Ayrıca, 2015-2016 yıllarında RNI'nin genel sekreteri olarak partinin yeniden yapılanmasında rol oynadı. El Mansouri, Muhammed V Üniversitesi'nde hukuk eğitimi aldı ve uzun yıllar avukatlık yaptı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fas, Kuzey Afrika'nın önemli bir aktörü ve Arap dünyasında kadın liderliği açısından dikkat çekici bir adım attı. El Mansouri'nin atanması, bölgede kadınların siyasi temsili konusunda umut verici bir gelişme olarak görülüyor. Ancak, Fas'ta kadınların parlamentodaki temsili hâlâ sınırlı; 395 sandalyenin sadece 81'i kadın milletvekillerine ait. El Mansouri'nin başbakanlığı, sembolik bir öneme sahip olsa da, kadın hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı.
Uluslararası alanda, Fas'ın Batı Sahra sorunu, Avrupa Birliği ile ilişkileri ve Afrika Birliği'ndeki rolü, yeni hükümetin öncelikli gündem maddeleri arasında. El Mansouri, özellikle ekonomik işbirliği ve yatırım çekme konusunda aktif bir diplomasi yürütmesi bekleniyor. Fas, son yıllarda Afrika'da artan etkisiyle dikkat çekiyor ve yeni başbakanın bu politikayı sürdürmesi öngörülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ile Fas arasındaki ilişkiler, tarihsel ve kültürel bağlara dayanıyor. İki ülke arasında serbest ticaret anlaşması bulunuyor ve karşılıklı yatırımlar artıyor. El Mansouri'nin başbakanlığı, Türkiye-Fas ilişkilerinde bir süreklilik arz ediyor; zira RNI liderliğindeki hükümet, ekonomik işbirliğine önem veriyor. Türk müteahhitlik firmaları Fas'ta birçok proje üstlenmiş durumda. Ayrıca, Fas'ın Afrika'daki etkinliği, Türkiye'nin kıtadaki açılımıyla paralellik gösteriyor. Yeni dönemde, savunma sanayi ve enerji alanlarında işbirliğinin derinleşmesi bekleniyor. Ancak, Batı Sahra konusunda Türkiye'nin tutumu ile Fas'ın pozisyonu arasında farklılıklar bulunuyor; bu konu, ilişkilerde hassasiyet oluşturabilir.
