İngiltere'de 37 yaşındaki öğretmen Jamie Varley, evlatlık oğlu 4 yaşındaki Preston Davey'ye yönelik aylarca süren fiziksel, cinsel ve duygusal istismarın ardından çocuğun ölümüne neden olmaktan suçlu bulundu. Mahkeme, Varley'i ömür boyu hapis cezasına çarptırdı. Olay, ülkede evlat edinme sisteminin denetimindeki zafiyetleri ve çocuk koruma mekanizmalarının sorgulanmasına yol açtı. Preston Davey, Kasım 2022'de ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldığında vücudunda kırıklar, yanıklar ve cinsel istismar izleri tespit edildi. Varley, çocuğu evlat edindikten kısa süre sonra işkenceye başlamıştı.
İstismarın boyutları ve yargı süreci
Mahkeme duruşmalarında ortaya çıkan delillere göre Varley, Preston'ı bodrum katında kilitli tutuyor, ona yemek vermeyerek aç bırakıyor ve sürekli fiziksel şiddet uyguluyordu. Çocuğun vücudunda sigara söndürme izleri, kırık kemikler ve cinsel saldırı bulgularına rastlandı. Komşular, evden sürekli çocuk ağlama sesleri duyduklarını ancak durumu polise bildirmediklerini ifade etti. Varley, daha önce de bir başka çocuğa istismar suçundan soruşturma geçirmiş ancak hakkında dava açılmamıştı. Yargıç, kararında 'sistematik işkence' ifadesini kullanarak Varley'in 'insanlık dışı' davrandığını belirtti. Savcılık, çocuğun ölümünün önlenebilir olduğunu ve sosyal hizmetler ile polisin ihmalini soruşturduğunu açıkladı.
İngiltere'de çocuk koruma sistemindeki zafiyetler
Preston'un ölümü, İngiltere'de evlat edinilen çocukların denetimindeki eksiklikleri yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, sosyal hizmetlerin evlat edinen ebeveynleri yeterince takip etmediğini ve risk altındaki çocukların korunamadığını vurguluyor. Varley'in geçmişinde şiddet eğilimi olmasına rağmen evlat edinme sürecinden geçebilmesi, sistemin sorgulanmasına neden oldu. Benzer vakaların artmasıyla birlikte hükümet, çocuk koruma yasalarını sıkılaştırmayı planlıyor. Uzmanlar, evlat edinme öncesi psikolojik değerlendirmelerin daha kapsamlı yapılması ve düzenli ev ziyaretlerinin zorunlu hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu vaka, Türkiye'de çocuk koruma sisteminin güçlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Türkiye'de de evlat edinme süreçlerinde benzer denetim eksiklikleri yaşanabiliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın koruyucu aile ve evlat edinme politikalarını gözden geçirmesi, çocukların istismardan korunması için kritik önem taşıyor. Ayrıca, komşu ve öğretmen gibi toplum üyelerinin ihbar yükümlülüğü konusunda farkındalık artırılmalı. Türkiye'nin çocuk hakları konusunda uluslararası sözleşmelere uyum sağlaması ve benzer trajedileri önlemek için erken uyarı mekanizmalarını devreye sokması gerekiyor.
