Nepalli dağ rehberi Hillary Dawa Sherpa, Everest Dağı'nda kaybolduktan neredeyse bir hafta sonra, cenaze töreni hazırlıkları başlamışken, yaralı ama hayatta olarak ana kampa ulaştı. Tale rehberi, 21 Mayıs'ta 8 bin 848 metrelik zirveye tırmanış sırasında ekipten ayrı düşmüştü. Kendisinden haber alınamaması üzerine başlatılan aramalar sonuçsuz kalmış ve ailesi öldüğüne kanaat getirerek cenaze töreni düzenlemeye başlamıştı. Ancak tırmanış destek ekibi, Sherpa'yı 28 Mayıs'ta ana kamp yakınlarında sürünürken buldu. Kendisini görenler önce hayalete benzediğini, sonra gerçek olduğunu fark ettiklerini söyledi. Hillary Dawa Sherpa'nın şu anda hastanede tedavi altında olduğu ve sağlık durumunun ciddi ama stabil olduğu bildirildi.
Gelişmenin arka planı: Everest'te kaybolma ve bulunma öyküsü
Hillary Dawa Sherpa, 21 Mayıs'ta Everest'in zirvesine tırmanan bir ekibin parçasıydı. Zirve civarında hava koşulları aniden kötüleşince ekip dağıldı ve Sherpa kayboldu. Kendisinden bir daha haber alınamayınca, ölen dağcılar için olağan prosedür uygulandı: arama-kurtarma ekipleri yola çıktı ama yoğun kar ve buzul çatlakları nedeniyle izine rastlanamadı. Ailesi, 27 Mayıs'ta bir Budist tapınağında cenaze töreni düzenlemeye başladı. Bu sırada, tırmanış destek ekibi (yüksek irtifa taşıyıcıları ve diğer rehberler) son bir umutla aramayı sürdürdü. Ertesi gün, Hillary Dawa Sherpa, ana kampın yaklaşık 500 metre dışında, donma ve yetersiz beslenme belirtileriyle sürünürken bulundu. Onu bulan ekip üyelerinden biri, "Yüzü tanınmaz haldeydi, ama canlı olduğunu görünce inanamadık. Kendi cenaze törenimizi yapıyorduk aslında" dedi. Sherpa, helikopterle Katmandu'ya nakledildi ve hastanede tedavi altına alındı.
Bölgesel ve küresel boyut: Everest tırmanışı ve riskler
Everest Dağı, her yıl yüzlerce tırmanıcıyı ağırlıyor. Ancak 2023 bahar sezonu, yüksek ölü sayısıyla dikkat çekiyor. Şu ana kadar 12 dağcı hayatını kaybetti, birkaç kişi de kayıp. Bu tür kazalar, tırmanışın düzenlenmesi ve rehberlerin güvenliği konusunda soruları beraberinde getiriyor. Nepalli Şerpa rehberler, tırmanışın belkemiğini oluştursa da sıklıkla ağır şartlar altında çalışıyor. Hillary Dawa Sherpa'nın kurtuluşu, dayanıklılık ve şansın birleşimi olarak değerlendiriliyor. Bu olay, aynı zamanda dağcılık dünyasında cenaze törenlerinin erken başlatılmasının yanlışlığını da gözler önüne seriyor. Uzmanlar, kayıp dağcılar için aramaların en az bir hafta sürdürülmesi gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de bu olay, yüksek irtifa dağcılığının evrensel risklerini hatırlatıyor. Türkiye'de de Ağrı Dağı başta olmak üzere birçok yüksek zirve bulunuyor. Türk dağcıların Everest veya diğer yüksek dağlara tırmanışları sırasında benzer risklerle karşılaşması mümkün. Bu tür kurtarma hikayeleri, arama çalışmalarının önemini ve profesyonel rehberlik ihtiyacını vurguluyor. Ayrıca Türkiye, Nepal ile dağcılık turizmi alanında iş birliği yapabilir; ortak arama-kurtarma protokolleri geliştirilebilir. Sonuç olarak, bu insani dram, küresel dağcılık camiasının yanı sıra Türk dağcılar için de bir uyarı niteliği taşıyor.
