57 yaşındaki Nepalli dağcı Dawa Sherpa, 30 Mayıs'ta dünyanın en yüksek dağı Everest'in üst yamaçlarında, bahar sezonunun son tırmanışlarından birinde kayboldu. Şiddetli hava koşulları, düşük oksijen ve yorgunlukla mücadele eden Sherpa, üç gün boyunca mahsur kaldıktan sonra mucizevi bir şekilde kurtarıldı. Deneyimli dağcı, yaşadığı dehşet verici anları ilk kez ayrıntılı bir şekilde anlattı.
Kayboluş ve Hayatta Kalma Mücadelesi
Dawa Sherpa, 30 Mayıs sabahı saat 3:00 sıralarında Kamp IV'ten (Güney Kol, 7.950 metre) zirveye doğru hareket etti. Hava koşulları başlangıçta elverişliydi ancak saat 9:00 civarında aniden bastıran yoğun kar fırtınası ve beyaz zemin nedeniyle yönünü kaybetti. Taşınabilir oksijen tüpü bittiğinde Güney Kol rotasından sapmış ve Hillary Step'in altında bir kaya çıkıntısına sığınmak zorunda kalmıştı.
"Üç gün boyunca kıpırdamadan oturdum. Hava sıcaklığı -30°C'nin altındaydı. Ayaklarımı hissetmiyordum, nefes almak her geçen saat zorlaşıyordu. Öleceğimi sandım" diyen Sherpa, kurtarma ekiplerinin kendisini 2 Haziran'da, donma tehlikesi geçirmiş bir halde bulduğunu belirtti. Kurtarma ekibi, Sherpa'yı helikopterle Lukla'ya tahliye edene kadar saatlerce mücadele etti.
Everest tırmanışlarında bu tür kaybolma vakaları ender değil; ancak 57 yaşındaki Sherpa, daha önce 11 kez zirveye ulaşmış bir isimdi. Deneyimi, soğuk ve oksijensiz ortamda hayatta kalmasında kritik rol oynadı. Dağcılık uzmanları, Sherpa'nın buzul çatlaklarından korunaklı bir alan bulmasının ve vücut ısısını korumak için "cenin pozisyonu" almasının hayatta kalmasına yardımcı olduğunu ifade ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Dağcılık Turizmi ve Güvenlik Önlemleri
Everest tırmanışları, Nepal ekonomisinin önemli bir kalemini oluşturuyor. Her yıl binlerce dağcı, yüksek ücretler ödeyerek zirveye ulaşmaya çalışıyor. 2023 bahar sezonunda 600'den fazla tırmanış gerçekleştirildi. Ancak bu yıl, özellikle mayıs ayında yaşanan yoğunluk ve olumsuz hava koşulları nedeniyle 6 kişi hayatını kaybetti, 4 kişi hâlâ kayıp. Uzmanlar, aşırı kalabalık, yetersiz oksijen tedariki ve iklim değişikliğine bağlı anormal hava olaylarının riski artırdığını vurguluyor.
Nepal hükümeti, bu tür olayların ardından dağda GPS takip sistemleri ve zorunlu oksijen testi gibi yeni düzenlemeler getirmeye hazırlanıyor. Ancak yerel rehberler, eğitim eksikliği ve denetimsizliğin temel sorun olduğunu belirtiyor. Dawa Sherpa'nın hikâyesi, sadece bir kurtuluş öyküsü değil; aynı zamanda dağcılık endüstrisindeki sistemik zaafların bir göstergesi. Küresel ısınma nedeniyle Everest'teki buzul erimeleri, tırmanış rotalarında kayalık alanları artırıyor, bu da çığ ve düşme riskini yükseltiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Nepal'le doğrudan dağcılık turizmi bağlantısı sınırlı olsa da, Türk dağcılar son yıllarda Everest ve diğer yüksek irtifa dağlarına artan ilgi gösteriyor. Bu tür olaylar, Türk turistlerin de risklerle karşılaşabileceğini hatırlatıyor. Ayrıca, küresel dağcılık endüstrisindeki güvenlik sorunları, uluslararası standartların yükseltilmesini gerektiriyor. Türkiye'nin dış politikada doğal afetlere ve iklim değişikliğine karşı duyarlılığı, benzer acil durumlarda uluslararası iş birliğini teşvik etme rolünü güçlendirebilir.
