Etiyopya, uluslararası piyasalarda işlem gören 1 milyar dolar tutarındaki eurotahvilinin geri ödeme koşullarını yeniden yapılandırmak üzere tahvil sahipleriyle anlaşmaya vardı. Doğu Afrika ülkesi, bu hamleyle borç yükünü hafifletmeyi ve ekonomik toparlanma için alan yaratmayı hedefliyor. Anlaşma, resmi kreditörlerin son yıllarda sağladığı yaklaşık 8 milyar dolarlık borç indiriminin ardından geldi.
Borç Krizi ve Yeniden Yapılandırma Süreci
Etiyopya, 2020'li yılların başında artan borç yükü ve döviz rezervlerinin erimesiyle karşı karşıya kaldı. Ülke, 2021'de resmi alacaklılarından oluşan Ortak Çerçeve kapsamında borç yeniden yapılandırması talebinde bulunmuştu. Geçen yıl G20 ülkeleri ve diğer resmi kreditörler, Etiyopya'ya yaklaşık 8 milyar dolarlık borç indirimi sağladı. Şimdi ise aynı sürecin özel sektör alacaklıları için tamamlandığı görülüyor.
Başkent Addis Ababa'da yürütülen müzakerelerde, tahvil sahipleriyle nominal değer üzerinden belirli bir indirim ve vade uzatımı konusunda mutabakata varıldığı belirtiliyor. Anlaşmanın detayları henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, kaynaklar Etiyopya'nın faiz ödemelerinde de önemli bir rahatlama sağladığını ifade ediyor.
Etiyopya Merkez Bankası verilerine göre, ülkenin toplam dış borcu 30 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Borç servisinin GSYİH'ya oranı son yıllarda yüzde 30'un üzerine çıkarak sürdürülemez bir noktaya ulaşmıştı. Yeniden yapılandırma anlaşması, ülkenin 2025 yılı için öngörülen yüzde 7,5'lik büyüme hedefine ulaşmasına katkı sağlayabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Etiyopya'nın bu adımı, Afrika kıtasında artan borç krizine karşı uygulanan çözüm arayışlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Dünya Bankası ve IMF, özellikle pandemi sonrası yüksek borç yükü altındaki düşük gelirli ülkeler için yapılandırma mekanizmalarını teşvik ediyor. Etiyopya, bu kapsamda Çad ve Zambiya'nın ardından üçüncü büyük başvuru olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, Çin ve diğer resmi alacaklıların Etiyopya'ya sağladığı borç indirimleri, Pekin'in Afrika'daki etkisini artırıyor. Özel sektör tahvil sahipleriyle varılan anlaşma, Etiyopya'nın uluslararası piyasalara yeniden erişimini kolaylaştırabilir. Ancak ülkenin iç savaş sonrası toparlanma süreci ve Tigray bölgesindeki insani kriz, borç yönetimini zorlaştırmaya devam ediyor.
Uzmanlar, Etiyopya'nın borç yapılandırmasının diğer Afrika ülkeleri için bir model oluşturabileceğini belirtiyor. Özellikle Kenya, Gana ve Tunus gibi yüksek borçlu ülkeler benzer adımlar atmayı değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Etiyopya, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki en önemli ticari ve askeri ortaklarından biridir. Türk şirketleri Etiyopya'da inşaat, tekstil ve enerji sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Borç yapılandırmasının Etiyopya ekonomisini istikrara kavuşturması, Türk yatırımcılar için olumlu bir sinyal oluşturabilir. Ayrıca Türkiye, Afrika'da borç sürdürülebilirliği konusunda uluslararası girişimleri desteklemekte, bu anlaşma da Ankara'nın kıtadaki diplomatik etkisini pekiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendirilebilir.
