Etiyopya Havayolları, Tigray güçlerinin bölge başkenti Mekelle'deki havalimanını kontrol altına almasının ardından kuzey Tigray bölgesindeki üç havalimanına yönelik tüm uçuşlarını süresiz olarak askıya aldı. Şirketten yapılan açıklamada, Mekelle, Shire ve Axum havalimanlarına seferlerin güvenlik gerekçesiyle durdurulduğu belirtildi. Karar, bölgede artan çatışmaların sivil havacılık üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.
Çatışmanın Arka Planı ve Havalimanlarının Önemi
Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) güçleri, son haftalarda Etiyopya federal ordusuna karşı önemli askeri kazanımlar elde etti. Mekelle Havalimanı'nın ele geçirilmesi, Tigray kuvvetlerinin bölgedeki hava kontrolünü sağlama yolunda kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Etiyopya Havayolları, Afrika'nın en büyük ve en kârlı havayolu şirketlerinden biri olarak biliniyor ve Tigray hattı, ülkenin kuzeyindeki insani yardım ve ticari bağlantı açısından büyük önem taşıyordu.
Havalimanlarının kapanması, bölgeye yapılan insani yardım sevkiyatlarını da olumsuz etkiliyor. Birleşmiş Milletler ve çeşitli yardım kuruluşları, Tigray'a ulaşımın zaten kısıtlı olduğu bir dönemde bu kararın krizi derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Mekelle Havalimanı, bölgeye yapılan uçuşların merkezi konumundaydı; Shire ve Axum ise daha küçük ölçekli ama stratejik noktalar.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Etiyopya hükümeti, Tigray güçlerinin havalimanlarını ele geçirmesini "federal otoriteye isyan" olarak nitelendirirken, TPLF ise kendini bölgenin meşru yönetimi olarak görüyor. Çatışma, 2020 Kasım'ında başlayan ve binlerce kişinin ölümüne, milyonlarca kişinin yerinden edilmesine yol açan iç savaşın bir parçası. Uluslararası toplum, taraflara ateşkes çağrısı yaparken, özellikle ABD ve Avrupa Birliği, Etiyopya yönetimine yönelik yaptırım tehditlerini gündeme getirmişti.
Havalimanlarının kapatılması, Etiyopya Havayolları'nın bölgesel operasyonlarını da sekteye uğratabilir. Şirket, Afrika'nın en geniş uçuş ağına sahip ve birçok uluslararası destinasyona aktarma noktası olarak hizmet veriyor. Tigray hattının kapanması, özellikle insani yardım kuruluşlarının lojistiğini zorlaştırırken, bölgedeki sivillerin tahliyesi ve temel ihtiyaç malzemelerinin ulaştırılması da tehlikeye girebilir.
Uzmanlar, havalimanlarının kontrolünün sembolik ve askeri açıdan önemli olduğunu vurguluyor. Mekelle Havalimanı, aynı zamanda Etiyopya'nın kuzeyindeki en büyük askeri üslerden birine yakınlığıyla biliniyor. Tigray güçlerinin burayı ele geçirmesi, federal hükümetin bölgedeki hava üstünlüğünü kaybetmesi anlamına gelebilir. Ancak Etiyopya ordusunun hava saldırıları düzenleme kapasitesi hâlâ mevcut.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Etiyopya, Türkiye'nin Afrika açılımında stratejik bir ortak olarak öne çıkıyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ve özel sektör yatırımları, ülkede önemli projelere imza attı. Havalimanlarının kapanması, Türk vatandaşlarının ve iş insanlarının bölgeye erişimini kısıtlayabilir. Ayrıca, Etiyopya Havayolları ile Türk Hava Yolları arasındaki rekabet ve işbirliği dengeleri, Afrika'daki havacılık pazarını etkileyebilir. Türkiye, istikrarın sağlanması için diplomatik girişimlerde bulunabilir; ancak iç savaşın derinleşmesi, Türkiye'nin Doğu Afrika'daki ekonomik ve insani faaliyetlerini zorlaştırabilir.
