Eski bir süper tayfun olan Bavi, zayıflayarak Çin'in doğu kıyılarına yaklaşırken, en az 10 havalimanında uçuşlar iptal edildi ve havayolları yolculara para iadesi sunuyor. Tayfunun, Fujian eyaletindeki Fuqing ile Zhejiang eyaletindeki Wenling arasında karaya ulaşması bekleniyor. Zhoushan Havalimanı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, buraya ve buradan yapılan 14 uçuşun iptal edildiğini duyurdu. Bavi, geçtiğimiz günlerde süper tayfun seviyesine ulaşmış, ancak şiddetini kaybederek tropikal fırtına seviyesine inmişti. Bölgedeki yetkililer, sel ve heyelanlara karşı uyarılarda bulunuyor.
Gelişmenin arka planı
Tayfun Bavi, bu hafta başında Batı Pasifik'te süper tayfun statüsüne ulaşarak kategorisini artırmıştı. Ancak Çin kıyılarına yaklaştıkça, daha soğuk sular ve artan rüzgar kesmesi nedeniyle gücünü kaybetmeye başladı. Şu an tropikal fırtına seviyesinde olan Bavi, saatte 100 kilometreye varan rüzgar hızlarıyla ilerliyor. Çin Meteoroloji İdaresi, Fujian ve Zhejiang eyaletlerinde şiddetli yağış ve fırtına dalgaları beklendiğini açıkladı. Bölgede birçok liman ve kıyı tesisi kapatılırken, balıkçı tekneleri güvenli limanlara yönlendirildi. Havalimanlarının yanı sıra, yüksek hızlı tren seferlerinde de aksamalar yaşanıyor. Yetkililer, halkı evlerinde kalmaları ve gerekmedikçe dışarı çıkmamaları konusunda uyarıyor.
Tayfunun karaya ulaşmasıyla birlikte, özellikle kıyı bölgelerde su baskınları ve toprak kaymaları bekleniyor. Bavi, geçtiğimiz hafta Japonya'nın güney adalarını da etkilemiş, ancak can kaybına yol açmamıştı. Çin'de ise tayfunların sık yaşandığı bu dönemde, yetkililerin tedbirleri artırdığı görülüyor. 2013 yılında Tayfun Fitow, Zhejiang'da 137 kişinin ölümüne neden olmuştu. Bu nedenle, Bavi'nin etkileri yakından takip ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Doğu Asya, her yıl haziran-kasım ayları arasında tayfun sezonuyla karşı karşıya kalıyor. Bavi, bu sezonun süper tayfuna dönüşen ilk fırtınalarından biri oldu. Küresel ısınmanın etkisiyle tayfunların şiddetinin arttığı, daha sık süper tayfun seviyesine ulaştığı bilimsel çalışmalarla ortaya konuyor. IPCC raporlarına göre, ısınan okyanus suları, tayfunların daha kısa sürede güçlenmesine neden oluyor. Bavi'nin Çin'de yol açtığı aksamalar, sadece hava yoluyla değil, tedarik zincirlerini de etkileyebilir. Çin'in doğu kıyıları, dünyanın en yoğun ticaret yollarından birini oluşturuyor. Limanlardaki kapanmalar, uluslararası deniz ticaretinde gecikmelere yol açabilir. Özellikle Şanghay ve Ningbo gibi büyük limanlar, tayfunun yönüne bağlı olarak risk altında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayfun Bavi'nin Çin'de yarattığı aksamalar, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel tedarik zincirleri üzerinden dolaylı etkiler yaratabilir. Çin, Türkiye'nin en büyük ithalat ortaklarından biri olduğu için, yaşanacak liman kapanmaları veya gecikmeler, Türkiye'ye yönelik hammadde ve ara malı sevkiyatlarını geciktirebilir. Ayrıca, tayfun sezonunun şiddetlenmesi, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha hatırlatmakta. Türkiye'nin de benzer aşırı hava olaylarına karşı hazırlıklı olması, afet yönetimi kapasitesini artırması gerekmektedir. Bölgesel anlamda ise, Çin'deki bu tür doğal afetler, Türkiye ile Çin arasındaki ticari ilişkileri ve Kuşak-Yol Projesi gibi iş birliklerini etkileyebilir.
