Eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, Pazar günü yaptığı açıklamada, Mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu'nun yaklaşan genel seçimleri baltalamaya kalkışması durumunda “sopalarla ve taşlarla” gönderilmesi gerektiğini söyledi. 1999-2001 yılları arasında İsrail Başbakanı olarak görev yapan Barak, bu sözleri İsrail devlet televizyonu KAN'a verdiği bir röportajda dile getirdi. Barak, Netanyahu'nun seçim yasalarını değiştirerek veya yargıyı baskı altına alarak oylamayı etkilemeye çalışabileceği endişesini taşıdığını belirtti. Eski başbakan, “Eğer seçimleri sabote etmeye kalkarsa, onu sopalarla ve taşlarla göndermemiz gerekir” ifadelerini kullandı. Barak'ın bu sert çıkışı, İsrail siyasetinde tansiyonun giderek yükseldiği bir dönemde geldi. Netanyahu'nun yargı reformu girişimleri ve devam eden yolsuzluk davaları, ülkede büyük protestolara yol açıyor. Seçimlerin 2024 yılı içinde yapılması planlanırken, siyasi kutuplaşma her geçen gün derinleşiyor.
Siyasi Krizin Arka Planı
Ehud Barak, İsrail'in eski savunma bakanı ve genelkurmay başkanı olarak da tanınıyor. Netanyahu'nun en sert eleştirmenlerinden biri olan Barak, son haftalarda yaptığı açıklamalarla sık sık gündeme geliyor. Barak, Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinin demokratik kurumları zayıflattığını ve ülkeyi otoriter bir yöne sürüklediğini iddia ediyor. Netanyahu ise bu suçlamaları reddediyor ve kendisine yönelik yolsuzluk davalarının siyasi bir cadı avı olduğunu savunuyor. İsrail'de 2023 boyunca devam eden protestolar, Netanyahu'nun yargı reformu planlarına karşı toplumun geniş kesimlerini bir araya getirdi. Reform planı, Yüksek Mahkeme'nin yetkilerini kısıtlama ve hükümetin yargı atamalarında daha fazla söz sahibi olmasını öngörüyor. Eleştirmenler bu düzenlemenin güçler ayrılığı ilkesini zedelediğini belirtiyor. Barak'ın yaptığı bu çağrı, 1995 yılında Başbakan İzak Rabin'in bir aşırı sağcı tarafından öldürülmesinin ardından gelen siyasi şiddet uyarılarını hatırlatıyor. Barak, Netanyahu'ya karşı herhangi bir şiddet eylemini desteklemediğini ancak demokrasinin korunması için kararlı bir duruş sergilenmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'deki bu siyasi istikrarsızlık, yalnızca ülke içinde değil, tüm Orta Doğu'da yankı buluyor. Netanyahu'nun yargı reformu, İsrail ordusu ve güvenlik birimlerinde de tartışmalara yol açtı. Bazı yedek subaylar, reformu protesto etmek için gönüllü hizmetlerine ara verdiklerini açıkladı. Bu durum, İsrail'in askeri hazırlık seviyesini etkileyebileceği endişesini doğuruyor. Bölgesel güçler, İsrail'deki bu iç karışıklığı yakından izliyor. Filistin yönetimi, İsrail siyasetindeki değişimlerin barış sürecine etkisini değerlendiriyor. Arap dünyasında ise İsrail'in iç istikrarsızlığı, normalleşme anlaşmalarının geleceğine dair soru işaretleri yaratıyor. ABD ve Avrupa Birliği de İsrail'deki gelişmeleri endişeyle takip ediyor. Batılı ülkeler, Netanyahu'nun reformlarının İsrail demokrasisini zayıflatabileceğini belirtiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, daha önce yaptığı açıklamada İsrail'in demokratik kurumlarının güçlü kalmasının önemini vurgulamıştı. İsrail'deki siyasi kriz, Gazze şeridi ve Batı Şeria'daki durumu da etkileyebilir. Hamas ve İslami Cihad gibi Filistinli gruplar, İsrail'deki iç bölünmeyi fırsat olarak görebilir. Ancak şu ana kadar doğrudan bir tırmanma yaşanmadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki siyasi kriz, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli bir faktördür. Türkiye, son dönemde İsrail ile ilişkileri normalleştirme çabası içinde olmuştur. Netanyahu'nun iç siyasette yaşadığı zorluklar, bu normalleşme sürecini etkileyebilir. Türkiye, bölgesel istikrarı önemsediği için İsrail'deki kutuplaşmanın geniş çaplı bir çatışmaya dönüşmemesini hedefler. Ayrıca, Filistin meselesindeki tutumu ve Kudüs'ün statüsü konusundaki hassasiyeti, Ankara'nın İsrail'deki gelişmeleri yakından izlemesine neden olmaktadır. Türkiye, İsrail'de demokratik kurumların zayıflamasının, bölgede yeni gerilimlere yol açabileceğinin farkındadır. Bu nedenle, her iki tarafı da diyaloğa ve uzlaşıya çağırması beklenir.
