Suriye'de Beşar Esad rejiminin çöküşünün ardından, ülkenin yasa dışı uyuşturucu ticaretinin merkezi, güneydeki Süveyda vilayetine kaydı. Daha önce rejim ve müttefiklerinin kontrolünde olan captagon üretimi ve kaçakçılığı, yeni güç boşluğundan yararlanan yerel ağların eline geçti. Orta Doğu'da büyük bir krize yol açan bu sentetik uyuşturucunun ticareti, bölgesel istikrarı tehdit eden yeni bir boyut kazandı.
Captagon'un Yeni Rotası: Süveyda
Esad rejiminin devrilmesinin ardından Suriye'nin kuzey ve doğu bölgeleri kontrolü kaybederken, güneydeki Süveyda vilayeti, captagon ticaretinin yeni merkezi haline geldi. Dürzi çoğunluğun yaşadığı bu bölge, daha önce rejimle iş birliği yapan bazı silahlı grupların kontrolüne geçti. Middle East Eye'ın haberine göre, bu gruplar, captagon üretim tesislerini ve kaçakçılık ağlarını devralarak operasyonlarını genişletti. Rejim döneminde devlet destekli bir endüstri haline gelen captagon ticareti, yeni dönemde daha dağınık ama bir o kadar da etkili bir yapıya büründü.
Süveyda, stratejik konumu sayesinde Ürdün ve Irak sınırına yakınlığıyla kaçakçılık için ideal bir üs haline geldi. Yerel kaynaklar, üretim kapasitesinin arttığını ve yeni rotaların keşfedildiğini belirtiyor. Özellikle Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, captagon'un başlıca pazarı olmaya devam ediyor. Ancak Ürdün'ün sıkı sınır kontrolleri, kaçakçıların daha karmaşık yöntemler geliştirmesine yol açtı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Captagon ticaretinin Süveyda'ya kayması, sadece Suriye'de değil, bölge genelinde güvenlik endişelerini artırıyor. Rejim döneminde devlet tarafından finanse edilen bu yasa dışı ekonomi, şimdi bağımsız silahlı grupların elinde. Bu durum, Suriye'deki istikrarsızlığı derinleştirirken, komşu ülkelerde uyuşturucu bağımlılığı ve kaçakçılıkla mücadeleyi zorlaştırıyor. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), captagon'un bölgesel güvenlik için ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor.
Suudi Arabistan, captagon'un en büyük pazarı olarak öne çıkıyor. Ülke, son yıllarda milyarlarca dolar değerinde captagon ele geçirdi. Esad sonrası dönemde, Körfez ülkeleri Suriye'deki yeni aktörlerle temasa geçerek kaçakçılık ağlarını çökertmeye çalışıyor. Ancak bu çabalar, bölgedeki güç boşluğu ve silahlı grupların çeşitliliği nedeniyle sınırlı kalıyor. ABD ve Avrupa Birliği de captagon ticaretine karşı yaptırımlarını sürdürüyor, fakat yeni rotaların keşfiyle mücadele daha da karmaşık hale geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, captagon ticaretinin dolaylı etkileriyle karşı karşıya. Suriye'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin güney sınırında güvenlik risklerini artırıyor. Ayrıca, captagon kaçakçılığında kullanılan rotaların Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanması olasılığı, Ankara'nın bu konuda daha proaktif bir politika izlemesini gerektiriyor. Türkiye, Suriye'deki yeni güç dengeleriyle iş birliği yaparak kaçakçılık ağlarını çökertmek ve bölgesel istikrara katkı sağlamak için diplomatik girişimlerde bulunabilir. Ayrıca, captagon'un Türkiye'deki gençler arasında yayılmasını önlemek için sınır güvenliğini artırması kritik önem taşıyor.
