Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, F-35 savaş uçakları konusunda ABD'den olumlu bir karar beklediğini ifade etti. Erdoğan, konunun kendileri için yeni olmadığını, daha önce ABD ile görüşüldüğünü ve 5 uçakla ilgili taahhüt aldıklarını belirtti. Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasının ardından, bu konu iki ülke arasındaki ilişkilerde önemli bir gündem maddesi olmaya devam ediyor.
F-35 Sürecinin Arka Planı
Türkiye, 2002 yılında F-35 ortak üretim programına dahil olmuş ve 100 adet savaş uçağı tedarik etmeyi planlamıştı. Ancak, 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerinin satın alınması nedeniyle ABD, Türkiye'yi programdan çıkardı ve 900 milyon dolarlık ödemeye rağmen uçakları teslim etmedi. Erdoğan'ın belirttiği 5 uçak, daha önce Türk pilotlarının eğitimi için ABD'de bulunan ve halen teslim edilmeyen F-35'leri işaret ediyor. Türkiye, bu süreçte hukuki ve diplomatik yollarla haklarını aramaya devam ediyor.
NATO Zirvesi'nde Beklentiler
NATO Liderler Zirvesi, savunma harcamaları, Ukrayna krizi ve genişleme konularının yanı sıra Türkiye-ABD ilişkilerinde de kritik bir dönemeç olarak görülüyor. Erdoğan, zirvede F-35 konusunun yanı sıra F-16 modernizasyonu ve yeni savaş uçakları talebini de gündeme getirecek. ABD yönetimi, Türkiye'nin taleplerine sıcak bakmakla birlikte, S-400 sorununun çözülmesini ön koşul olarak sunuyor. Analistler, zirveden somut bir sonuç çıkmasının zor olduğunu, ancak diyaloğun devam etmesinin önemli olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
F-35 programına yeniden dahil olma veya tazminat alma olasılığı, Türkiye'nin hava gücü modernizasyonu ve NATO içindeki konumu açısından kritik önem taşıyor. Mevcut durumda Türk Hava Kuvvetleri, eskiyen F-16 filolarını yenileme ihtiyacı duyuyor. ABD'nin olumlu bir karar alması, Ankara-Washington hattında güven inşasına katkı sağlayabilir. Ancak, S-400 krizi henüz çözülmediği için bu konunun kısa vadede sonuçlanması beklenmiyor. Zirve, en azından diyalog kanallarının açık tutulması açısından önemli bir fırsat.
