Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı. Erdoğan, Mirziyoyev'i 2026'da Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 iklim zirvesine davet etti ve iki ülkenin giderek artan iş birliğinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, görüşmede Türkiye-Özbekistan stratejik ortaklığının derinleştirilmesi konusunda mutabık kalındı.
Gelişmenin Arka Planı
Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkiler, son yıllarda önemli bir ivme kazandı. İki ülke, tarihi ve kültürel bağların yanı sıra ekonomik ve siyasi alanlarda da güçlü bir iş birliği yürütüyor. Türkiye, Özbekistan'ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkelerden biri olarak, iki ülke arasındaki dostane ilişkiler her geçen gün daha da ilerliyor. Erdoğan ve Mirziyoyev, bugüne kadar birçok kez bir araya geldi; karşılıklı ziyaretler ve ortak projeler, ilişkilerin somut göstergeleri oldu.
Özellikle ticaret hacmi, son yıllarda artış göstererek 3,6 milyar dolara ulaştı. İki ülke yetkilileri, bu rakamı 10 milyar dolara çıkarma hedefini benimsedi. Enerji, ulaştırma, tekstil ve savunma sanayi alanlarındaki iş birlikleri, bu hedefe ulaşmada kilit rol oynuyor. Özbekistan'ın Orta Asya'daki stratejik konumu, Türkiye'nin bölgeye açılımında önemli bir köprü işlevi görüyor. Bu bağlamda, iki ülke arasındaki yüksek düzeyli stratejik ortaklık konseyi toplantıları, ilişkilerin kurumsal çerçevesini oluşturuyor.
Öte yandan, COP31 daveti, Türkiye'nin iklim değişikliği ile mücadelede uluslararası alandaki aktif rolünün bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Türkiye, 2026 yılında yapılacak zirveye ev sahipliği yaparak küresel iklim politikalarına yön vermek istiyor. Bu davet, aynı zamanda Türkiye'nin Orta Asya ülkeleriyle olan iş birliğini genişletme arzusunu da gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkiler, sadece ikili düzeyde değil, bölgesel ve küresel dinamikler açısından da önem taşıyor. Her iki ülke de bulundukları coğrafyalarda istikrarın sağlanmasına katkıda bulunmayı hedefliyor. Türkiye, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Kafkasya'da etkin bir dış politika izlerken; Özbekistan, Orta Asya'da bölgesel iş birliğinin geliştirilmesinde kilit ülke konumunda. İki ülkenin Afganistan'daki gelişmeler başta olmak üzere ortak güvenlik kaygıları, iş birliğini daha da anlamlı kılıyor.
Görüşmede ayrıca, uluslararası kuruluşlarda iki ülkenin birbirine verdiği destek ele alındı. İki lider, BM, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda iş birliğinin sürdürüleceği mesajını verdi. Bu durum, Türkiye ve Özbekistan'ın küresel arenada müttefik olarak hareket etme iradelerini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, Türkiye'nin Orta Asya'ya yönelik açılımında Özbekistan'ın stratejik önemine dikkat çekiyor. Bölgedeki en kalabalık nüfusa sahip ülke olan Özbekistan, Türkiye için ekonomik ve siyasi açıdan büyük bir potansiyel barındırıyor. Aynı zamanda, iki ülke arasındaki iş birliğinin, bölgede Rusya ve Çin'in etkisini dengeleyici bir rol oynayabileceği de değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Asya politikasında Özbekistan'ın merkezi konumunu pekiştiriyor. Türkiye, Orta Asya'daki nüfuzunu artırmak için tarihi ve kültürel bağlarını kullanırken, Özbekistan ile olan iş birliği bu stratejinin kilit taşlarından birini oluşturuyor. Özellikle ticaret hacminin artırılması ve enerji alanındaki projeler, Türkiye'nin enerji arz güvenliğine katkı sağlayabilir. Ayrıca, COP31 daveti, Türkiye'nin iklim diplomasisindeki iddiasını gösterirken, uluslararası alandaki itibarını güçlendirme potansiyeli taşıyor. Bölgesel istikrarın sağlanmasına yönelik ortak çabalar, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarıyla da örtüşüyor. Bu görüşme, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleşeceğine işaret etmektedir.
