Irak'ın kuzeyindeki Erbil ve Süleymaniye Uluslararası Havalimanları, İran'a ve İran'dan gerçekleştirilen tüm uçuşları askıya aldı. Karar, İran'ın İsrail'e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının ardından bölgede artan güvenlik endişeleri üzerine alındı. Yetkililer, uçuşların ne zaman yeniden başlayacağına dair henüz bir takvim vermedi.
Gelişmenin Arka Planı
Erbil ve Süleymaniye havalimanları, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) kontrolünde olup, İran'ın batısındaki hava sahasına açılan önemli kapılar arasında yer alıyor. İran'ın 13 Nisan 2024'te İsrail'e yönelik gerçekleştirdiği geniş çaplı saldırı sonrası, İsrail'in olası misillemesi ve İran hava sahasının güvenliği konusunda belirsizlik hakim. IKBY yetkilileri, İran'dan gelen ve İran'a giden uçuşların geçici olarak durdurulduğunu, kararın İran ve Irak merkezi hükümetiyle koordineli alındığını belirtti. Bu adım, İran hava sahasının uluslararası sivil havacılık için riskli hale gelmesiyle doğrudan bağlantılı.
Bölgedeki havayolu şirketleri, İran üzerinden yapılan transit uçuşlarda alternatif güzergahlara yönelmiş durumda. Türk Hava Yolları ve diğer bazı şirketler, İran hava sahasını kullanmaktan kaçınıyor. Erbil ve Süleymaniye'den İran'a tarifeli sefer düzenleyen az sayıda havayolu bulunuyor; bu uçuşlar genellikle Tahran ve Meşhed'e yapılıyordu. Askeri uzmanlar, İran'ın batısındaki hava savunma sistemlerinin aktif olduğunu ve sivil uçuşlar için ciddi risk oluşturduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran-İsrail gerilimi, Orta Doğu'da hava sahası güvenliğini derinden etkiliyor. Ürdün, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de benzer şekilde İran uçuşlarına yönelik düzenlemeler yapmıştı. Bu gelişme, İran'ın bölgesel izolasyonunu artırırken, IKBY'nin İran ile İsrail arasındaki denge politikasında zor bir sınavdan geçtiğini gösteriyor. Erbil ve Süleymaniye, son yıllarda İran'ın IKBY üzerindeki etkisini artırdığı bir dönemde bu kararı alarak hem Batı'ya hem de Tahran'a mesaj veriyor.
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı (EASA) gibi kurumlar, İran hava sahası için uyarılar yayınlamıştı. Bu askıya alma kararı, Irak merkezi hükümetinin İran ile ilişkilerini germeden atılmış dikkatli bir adım olarak yorumlanıyor. Ancak, İran yanlısı milislerin IKBY'deki varlığı göz önüne alındığında, kararın sahada ne kadar uygulanabilir olduğu tartışmalı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Irak'ın kuzeyiyle yakın ekonomik ve güvenlik ilişkilerine sahip. Erbil ve Süleymaniye'ye yapılan uçuşlar, Türk iş insanları ve askeri lojistik için kritik. Bu askıya alma, Türkiye'nin bölgedeki havacılık operasyonlarını dolaylı etkileyebilir; ancak Türk Hava Yolları'nın İran hava sahasını zaten kullanmaması nedeniyle doğrudan bir kesinti beklenmiyor. Öte yandan, İran'ın zayıflayan hava bağlantısı, Türkiye'nin bölgesel enerji ve ticaret koridorlarındaki alternatif rolünü güçlendirebilir. Türkiye, IKBY ile İran arasındaki dengeyi gözeterek, hem Bağdat hem de Erbil ile koordinasyonu sürdürecektir.
