Endonezya, ülke genelinde etkili olan orman yangınları ve yol açtığı zehirli dumanla mücadele kapsamında önlemleri artırıyor. Sağlık Bakan Yardımcısı Dante Saksono Harbuwono, dumanın sağlık üzerindeki etkilerine karşı özellikle çocuklar, yaşlılar, astımlı hamile kadınlar ve açık havada çalışan işçiler gibi hassas grupların değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Yangınlar, özellikle Sumatra ve Kalimantan adalarında etkili olurken, hükümet hem yangınlarla mücadele hem de halk sağlığını korumak için seferber olmuş durumda.
Yangınlarla Mücadele ve Halk Sağlığı Önlemleri
Endonezya Ulusal Afet Yönetim Ajansı (BNPB), yangınları söndürmek için helikopterlerle su ve bulut tohumlama operasyonları düzenliyor. Orman ve Tarım Bakanlıkları, arazi temizliği için yakma yöntemini yasaklamış olmasına rağmen, özellikle palm yağı ve kağıt hamuru endüstrileri için arazi açma amaçlı yangınların devam ettiği belirtiliyor. BNPB sözcüsü, yangınların çoğunun insan kaynaklı olduğunu ve bu yıl El Nino etkisiyle kurak sezonun uzamasının yangınları körüklediğini ifade etti.
Sağlık Bakanlığı, dumandan etkilenen bölgelerdeki hastanelerde solunum yolu rahatsızlıkları için ek kapasite oluşturdu. Bakan Yardımcısı Harbuwono, özellikle hamile kadınların dumanın olumsuz etkilerinden korunması için iç mekanlarda kalmaları ve maske kullanmaları yönünde uyarılarda bulundu. Ayrıca, hava kalitesi endeksinin sağlıksız seviyelere ulaştığı bölgelerde okulların kapatılması gündemde. Yetkililer, halkı dışarı çıkmamaları ve evlerinde hava temizleyici kullanmaları konusunda bilgilendiriyor.
Yangınlar nedeniyle binlerce hektar orman ve arazi kül oldu. Tarım alanlarındaki hasar ise ekonomik kayıplara yol açıyor. Palmiye yağı üreticileri, yangınların verimliliği düşürdüğünü ve maliyetleri artırdığını belirtiyor. Çevre örgütleri ise hükümetin yangınlarla mücadelede daha etkili olmasını ve kurumsal arazi açma faaliyetlerine karşı yaptırımları artırmasını talep ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sınır Ötesi Duman Sorunu
Endonezya'daki orman yangınlarından yayılan duman, komşu ülkeler Malezya, Singapur ve Tayland'ı da etkiliyor. Hava kalitesi indeksleri bu ülkelerde tehlikeli seviyelere ulaşırken, Malezya ve Singapur hükümetleri Endonezya'ya resmi şikayette bulundu ve iş birliği çağrısı yaptı. Bölgesel iş birliği platformu ASEAN, sınır ötesi duman kirliliğiyle mücadele için ortak bir anlaşmaya sahip olmasına rağmen, uygulamada etkisiz kalıyor. Uzmanlar, bu tür krizlerin iklim değişikliğiyle birlikte daha sık ve şiddetli yaşanacağını öngörüyor.
Endonezya hükümeti, yangınların söndürülmesi için uluslararası yardım tekliflerini kabul edebileceğini açıkladı. Singapur ve Malezya'dan yangın söndürme uçakları ve ekipleri talebinde bulunulduğu bildiriliyor. Ayrıca, Japonya ve Avustralya'nın da teknik destek önerdiği belirtiliyor. Bu iş birliği, bölgesel çevre felaketlerine karşı uluslararası dayanışmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Endonezya'daki orman yangınları ve duman krizi, küresel iklim değişikliği mücadelesinin önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, orman yangınlarıyla mücadelede kendi deneyimlerine sahip bir ülke olarak, Endonezya ile teknik iş birliği ve deneyim paylaşımı alanında ilişkilerini geliştirebilir. Ayrıca, palmiye yağı ve kağıt hamuru ticaretinde Türk şirketlerinin sürdürülebilirlik ilkelerine dikkat etmesi, bu tür krizlerin önlenmesine katkı sağlayabilir. Küresel ölçekte, orman yangınları ve hava kirliliğiyle mücadele, Türkiye'nin de taraf olduğu Paris İklim Anlaşması hedefleriyle uyumlu politikaların hayata geçirilmesinin gerekliliğini ortaya koyuyor.
