Brezilya merkezli bölgesel jet üreticisi Embraer'in Ticari Havacılık CEO'su Arjan Meijer, Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) konferansında Bloomberg'e verdiği röportajda, küresel havacılık sektörünün karşı karşıya olduğu artan maliyetler, süregelen talep ve ticaret tarifelerinin etkilerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Meijer, tedarik zinciri darboğazları ve yükselen hammadde fiyatlarının maliyetleri artırdığını, ancak yolcu talebinin güçlü kalmaya devam ettiğini belirtti.
Artan Maliyetler ve Tedarik Zinciri Zorlukları
Meijer, sektörün pandemi sonrası toparlanma sürecinde tedarik zincirinde yaşanan sıkıntıların halen devam ettiğini vurguladı. Özellikle motor ve aviyonik gibi kritik bileşenlerin temininde gecikmeler yaşandığını, bunun da üretim maliyetlerini yukarı çektiğini ifade etti. Ayrıca işgücü piyasasındaki sıkışıklığın da maliyet baskısını artırdığını söyleyen Meijer, Embraer'in bu zorluklara rağmen üretim hedeflerine ulaşmak için çalıştığını aktardı. Şirket, özellikle E-Jet serisine olan talebin yüksek olduğunu ve bu talebi karşılamak için kapasite artırımına gittiğini belirtti.
Arjan Meijer, artan maliyetlerin havayolu şirketlerine yansıtılmasının kaçınılmaz olduğunu, ancak bunun rekabetçi fiyatlandırma ile dengelenmeye çalışılacağını ifade etti. Embraer'in müşteri portföyünün büyük ölçüde düşük maliyetli taşıyıcılardan oluştuğu düşünüldüğünde, fiyat artışlarının dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerektiğine işaret etti.
Ticaret Tarifeleri ve Küresel Belirsizlik
Meijer, ticaret tarifelerinin havacılık sektörü üzerindeki etkisine de değindi. ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşının yanı sıra, Avrupa Birliği'nin karbon sınır düzenleme mekanizması gibi düzenlemelerin maliyetleri artırabileceğini belirtti. Embraer'in küresel bir tedarik zincirine sahip olması nedeniyle, tarifelerin doğrudan etkisini hissedebileceğini söyleyen CEO, şirketin bu riskleri çeşitlendirme stratejileriyle yönetmeye çalıştığını ifade etti. Özellikle, Çin'den temin edilen parçalara uygulanan tarifelerin alternatif tedarikçilere yönelmeyi hızlandırdığını belirtti.
Bununla birlikte, ticaret savaşlarının yarattığı belirsizliğin yeni siparişleri olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Meijer, uzun vadeli sözleşmelerin bu belirsizliği bir ölçüde azalttığını söyledi. Embraer'in özellikle Latin Amerika ve Afrika gibi gelişmekte olan pazarlarda büyüme fırsatları gördüğünü ifade etti. Havacılık sektöründeki talep artışı, özellikle bölgesel jet segmentinde güçlü seyrediyor. Meijer, daha küçük şehirleri birbirine bağlayan bölgesel uçuşlara olan talebin pandemi sonrası yükseldiğini ve bu trendin devam etmesini beklediklerini belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Embraer'in maliyet artışı ve tarife değerlendirmeleri, Türkiye için de önemli sinyaller taşıyor. Türk Hava Yolları ve diğer yerli havayolu şirketleri, filolarını genişletirken bölgesel jetleri değerlendiriyor. Artan uçak maliyetleri, havayolu şirketlerinin yatırım kararlarını etkileyebilir. Ayrıca, ticaret tarifelerinin Türkiye'nin havacılık tedarik zincirindeki konumunu da ilgilendirmesi muhtemel. Türkiye'nin havacılık yan sanayiinin güçlenmesi, küresel tedarik zincirinde alternatif bir merkez olma potansiyelini artırabilir. Ancak, kısa vadede maliyet baskılarının Türk havayolu şirketlerinin karlılığını olumsuz etkilemesi beklenebilir.
