Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), önümüzdeki aylarda ılımlı veya muhtemelen güçlü bir El Nino hava olayının meydana gelme ihtimalinin yüksek olduğunu açıkladı. WMO'nun yayımladığı güncellemeye göre, bu doğa olayı küresel sıcaklıkları daha da yukarı çekebilir ve yağış düzenlerinde önemli değişikliklere yol açabilir. Uzmanlar, El Nino'nun etkisiyle 2024 yılının kayıtlardaki en sıcak yıl olabileceği uyarısında bulunuyor.
El Nino nedir ve nasıl etkiler?
El Nino, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral kesiminde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla karakterize edilen bir iklim döngüsüdür. Bu olay, atmosferik basınç ve rüzgar düzenlerinde değişikliklere neden olarak küresel hava koşullarını etkiler. WMO'nun verilerine göre, Haziran-Ağustos döneminde ılımlı bir El Nino olasılığı yüzde 60-70, Eylül-Kasım döneminde ise yüzde 75-85 seviyesinde. Daha güçlü bir El Nino olasılığı ise yüzde 30-40 olarak tahmin ediliyor.
El Nino'nun etkileri bölgelere göre farklılık gösteriyor. Güney Amerika'nın batı kıyılarında yoğun yağışlara ve sellere neden olurken, Güneydoğu Asya, Avustralya ve Afrika'nın bazı bölgelerinde kuraklığa yol açabiliyor. Ayrıca, Karayipler ve Orta Amerika'da tropikal fırtına aktivitesini azaltma eğiliminde. WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "El Nino'nun gelişimi, küresel sıcaklıkların yeni rekor kırmasına ve daha aşırı hava olaylarına yol açmasına neden olabilir" ifadelerini kullandı.
Küresel sıcaklıklar ve iklim değişikliği bağlamı
El Nino olayının, halihazırda sera gazı emisyonları nedeniyle artmakta olan küresel sıcaklıklara ek bir katkı yapması bekleniyor. WMO, özellikle 2024 yılının, 2016 yılındaki rekor sıcaklıkları geride bırakabileceğini belirtiyor. 2016 yılı, güçlü bir El Nino'nun etkisiyle kayıtlardaki en sıcak yıl olarak geçmişti. Uzmanlar, El Nino'nun etkisinin birkaç ay içinde belirginleşmeye başlayacağını ve 2024'ün ilk yarısında etkisini göstereceğini ifade ediyor.
WMO'nun raporu, aynı zamanda La Nina'nın (El Nino'nun soğuk evresi) neredeyse sona erdiğini ve bugünden itibaren nötr koşulların hakim olduğunu gösteriyor. Ancak nötr koşulların uzun sürmeyeceği ve El Nino'nun hızla gelişeceği tahmin ediliyor. El Nino'nun Küresel ısınmanın etkilerini daha da şiddetlendirmesi, gıda güvenliği, su kaynakları ve sağlık gibi alanlarda ciddi sonuçlar doğurabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Nino, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel iklim sistemi üzerinden dolaylı etkiler yaratabilir. Özellikle, Avrupa ve Akdeniz havzasında sıcaklık ve yağış rejiminde değişikliklere neden olabilir. Türkiye'nin tarım sektörü, su kaynakları ve turizm gibi iklime duyarlı alanları, bu değişikliklerden etkilenebilir. Ayrıca, El Nino nedeniyle bazı bölgelerde yaşanabilecek kuraklık ve gıda fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin ticaret dengelerini ve enflasyonunu etkileyebilir. Bu nedenle, ilgili kurumların ve politika yapıcıların WMO'nun uyarılarını dikkate alarak hazırlıklı olması önem taşıyor.
