Batı Afrika'da faaliyet gösteren El Kaide bağlantılı İslam ve Müslümanları Destekleme Grubu (JNIM), Nijer'in başkenti Niamey'deki Diori Hamani Uluslararası Havalimanı ve yakınındaki askeri hava üssüne düzenlenen saldırının sorumluluğunu üstlendi. Nijer hükümeti, saldırıda en az 11 asker ve 2 sivilin hayatını kaybettiğini açıkladı. Saldırı, daha önce başka cihatçı grupların büyük çaplı eylemler düzenlediği bir dönemde, ülkedeki güvenlik krizinin derinleştiğini gösteriyor.
Saldırının Arka Planı ve Gelişmeler
Saldırı, 25 Mart 2025 sabahı erken saatlerde, Niamey'deki havalimanı ve bitişiğindeki askeri hava üssüne eş zamanlı olarak düzenlendi. Nijer hükümeti tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, saldırganlar havalimanı çevresinde güvenlik güçleriyle çatışmaya girdi. Olayda 11 asker ve 2 sivil yaşamını yitirirken, güvenlik güçlerinin 16 militanı etkisiz hale getirdiği bildirildi. Saldırının hemen ardından Nijer hava sahası geçici olarak kapatılırken, sivil uçuşlar birkaç saat süreyle durduruldu.
JNIM, Batı Afrika'da faaliyet gösteren en etkili cihatçı gruplardan biri olarak biliniyor ve başta Mali, Burkina Faso ve Nijer olmak üzere bölgede sık sık saldırılar düzenliyor. Grup, uzun süredir Nijer'deki askeri varlığı ve Batılı güçlerin bölgedeki etkisini hedef alıyor. Bu saldırı, Nijer'deki siyasi istikrarsızlık ve güvenlik zafiyetinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan, saldırının altı ay önce aynı bölgede başka bir cihatçı grubun (IGS - İslamcı Gruplar Sahil) düzenlediği büyük çaplı saldırının ardından gelmesi dikkat çekiyor. Nijer hükümeti, bu tür saldırıların ülkenin güneydoğusundaki altın madenlerine yönelik ticari ilgiyi hedef aldığını iddia ediyor. Ancak uzmanlar, saldırıların temel nedeninin bölgede yıllardır süren yoksulluk, etnik çatışmalar ve merkezi hükümetin kırsal alanlardaki zayıf kontrolü olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nijer, sahip olduğu uranyum rezervleri ve Coğrafi konumu nedeniyle Batı Afrika'da stratejik bir öneme sahiptir. Ülke, özellikle Fransa ve ABD'nin terörle mücadele operasyonlarına ev sahipliği yapıyor. Ancak 2023'teki askeri darbeden bu yana Nijer'de Batı karşıtı söylemler artmış, Fransa ile ilişkiler gerilmişti. Saldırı, Nijer'deki askeri yönetimin güvenlik konusundaki kırılganlığını bir kez daha ortaya koyuyor.
Bölgesel düzeyde, bu saldırı Sahel bölgesinde cihatçı şiddetin tırmandığı bir döneme denk geliyor. Mali ve Burkina Faso'da da benzer saldırılar devam ediyor. JNIM, bu üç ülkenin sınır bölgelerinde aktif olarak faaliyet gösteriyor ve bölgesel işbirliğinin yetersizliği nedeniyle güvenlik tehdidi giderek büyüyor. Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) ve Afrika Birliği, bölgedeki cihatçı tehdide karşı ortak önlemler almakta zorlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijer'deki bu saldırı, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesindeki güvenlik politikaları açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, son yıllarda Afrika'da askeri işbirliklerini ve insani yardımlarını artırmış, özellikle Somali, Libya ve Sahel ülkelerinde varlık göstermiştir. Nijer'deki istikrarsızlık, bölgedeki Türk yatırımlarını (altyapı, enerji) ve diplomatik nüfuzu olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, cihatçı grupların bölgede yayılması, Türkiye'yi terörle mücadele konusunda daha proaktif bir rol oynamaya itebilir. Türkiye'nin BM nezdinde yürüttüğü Afrika odaklı girişimler ve iki taraflı güvenlik anlaşmaları, bu tür gelişmeler karşısında önem kazanmaktadır.
