Avustralya Federal Mahkemesi, ABD merkezli flört sitesi eHarmony'nin, otomatik yenilenen abonelikler konusunda yanıltıcı ve aldatıcı davranışlarda bulunarak binlerce Avustralyalı müşteriyi yüzlerce dolar zarara uğrattığına hükmetti. Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu'nun (ACCC) açtığı davada mahkeme, şirketin abonelik iptali süreçlerini gizleyerek ve tüketicileri zor durumda bırakarak haksız kazanç elde ettiğini belirledi. Karar, eHarmony'nin 2016-2018 yılları arasında uyguladığı üyelik sisteminin, kullanıcıları bilinçsizce yenilenen ödemelere maruz bıraktığını ve bu durumun tüketici yasalarına aykırı olduğunu ortaya koydu.
Abonelik tuzakları nasıl işledi?
ACCC'nin başvurusu üzerine yapılan incelemelerde, eHarmony'nin web sitesinde üyelik iptal seçeneklerinin kasıtlı olarak gizlendiği ve kullanıcıların aboneliklerini sonlandırmak için uzun ve karmaşık süreçlerden geçmek zorunda bırakıldığı tespit edildi. Şirket, ücretsiz deneme süresinin sona ermesinden sonra otomatik olarak ücretli üyeliğe geçiş yapıyor ve bu durum müşterilere net bir şekilde bildirilmiyordu. Mağdur olan müşteriler, aylık ortalama 40 ila 100 Avustralya doları arasında değişen ücretlerle karşılaştı; bazıları ise farkında olmadan yıllık üyelik ücreti olan 300 Avustralya dolarına varan ödemeler yaptı.
Mahkeme ayrıca, eHarmony'nin müşteri hizmetlerinin iptal taleplerine yanıt vermekte aşırı yavaş davrandığını ve bazı durumlarda iptal işlemini tamamlamak için kullanıcıları telefon görüşmelerine yönlendirdiğini, bu görüşmelerde ise tekrar üyeliğe devam etmeleri için ikna etmeye çalıştığını kaydetti. ACCC, 2016'dan bu yana eHarmony hakkında yüzlerce şikayet aldığını ve bu şikayetlerin çoğunun abonelik iptali ve geri ödeme talepleri üzerine olduğunu açıkladı.
Küresel bir sorun mu?
eHarmony'nin bu uygulamaları yalnızca Avustralya ile sınırlı kalmadı. Benzer abonelik tuzakları, dünya genelinde birçok çevrimiçi hizmet sağlayıcısında görülen yaygın bir tüketici sorunu olarak dikkat çekiyor. Özellikle flört ve dijital içerik platformları, kullanıcıların dikkatini çekmek için düşük başlangıç ücretleri sunarken, otomatik yenileme sistemleriyle farkında olmadan yüksek ücretler tahsil edebiliyor. Bu durum, tüketici hakları örgütlerinin ve düzenleyici kurumların dijital abonelik modellerine yönelik daha sıkı denetim yapmasına neden oldu.
Avustralya'daki karar, eHarmony'nin yanı sıra sektördeki diğer oyuncular için de bir uyarı niteliği taşıyor. Mahkeme, şirketin söz konusu dönemde elde ettiği haksız kazancın iadesi ve mağdur müşterilere tazminat ödenmesi yönünde karar verdi. ACCC ise bu kararın, dijital çağda tüketicilerin korunması açısından önemli bir emsal teşkil ettiğini belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de faaliyet gösteren çevrimiçi flört ve dijital abonelik hizmetleri için de önemli bir uyarı niteliğinde. Türk tüketici hukuku, abonelik sözleşmelerinde açık ve anlaşılır bilgilendirme yapılmasını zorunlu kılıyor; ancak dijital platformlarda bu kuralların uygulanmasında denetim eksiklikleri yaşanabiliyor. Avustralya'daki mahkeme kararı, Türkiye'deki düzenleyici kurumlara benzer ihlallerin önlenmesi için daha etkin mekanizmalar geliştirme çağrısı olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, küresel ölçekte tüketici haklarına yönelik artan duyarlılık, Türkiye'deki dijital hizmet sağlayıcılarının da şeffaflık ve müşteri memnuniyeti odaklı politikalar benimsemesini teşvik edebilir.
