Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Konseyi üyesi Martin Kocher, İran ile varılan anlaşma sonrasında Ortadoğu’da barış umutlarının artmasına rağmen euro bölgesinde tüketici fiyatlarının bir süre daha yüksek seyredeceğini belirtti. Avusturya Merkez Bankası Başkanı da olan Kocher, Viyana’da düzenlenen bir basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Enflasyonla mücadelede sona yaklaştığımızı düşünmek için henüz erken. İran anlaşması jeopolitik riskleri azaltsa da fiyat baskıları devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
ECB, 2022 yılından bu yana rekor seviyelere ulaşan enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını tarihi yüksekliklere çıkarmıştı. Son aylarda faiz artırımlarına ara veren banka, enflasyonun yüzde 2 hedefine yaklaştığına dair işaretler görmeye başlamıştı. Ancak İran ile varılan anlaşma, enerji fiyatlarında geçici bir düşüşe neden olsa da Kocher, bunun enflasyon üzerinde kalıcı bir etki yaratmayacağını vurguladı.
Kocher, “Enerji fiyatlarının düşmesi elbette olumlu. Ancak hizmet sektöründe ücret artışları ve arz zinciri sorunları hala devam ediyor. Enflasyonun yıl sonuna kadar yüzde 3 civarında kalmasını bekliyoruz” dedi. ECB’nin bir sonraki toplantısında faiz politikasını değerlendireceğini belirten Kocher, “Temkinli olmaya devam edeceğiz. Faiz indirimi için acele etmiyoruz” diye ekledi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran anlaşması, küresel enerji piyasalarında rahatlama sağlarken, jeopolitik belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çeken analistler, euro bölgesindeki enflasyon görünümünün halen kırılgan olduğunu belirtiyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği’nin yaptırımları kaldırmaya hazırlandığı İran anlaşması, petrol arzını artırarak fiyatları aşağı çekmişti. Ancak Kocher, bu durumun Avrupa’daki enflasyonu yalnızca sınırlı ölçüde etkileyeceğini, zira enflasyonun temel nedenlerinin halen emek piyasasındaki sıkılık ve hizmet sektöründeki maliyet baskıları olduğunu ifade etti.
Uluslararası Para Fonu (IMF) da benzer bir uyarıda bulunarak, gelişmiş ekonomilerde enflasyonun hedef seviyelerin üzerinde kalmaya devam edeceğini öngörüyor. ECB’nin son projeksiyonlarına göre, euro bölgesinde enflasyonun 2024 sonunda yüzde 2,5’e gerilemesi beklenirken, Kocher’in daha temkinli duruşu piyasalarda dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal ettiği için küresel enerji fiyatlarındaki düşüşten olumlu etkilenebilir. İran anlaşması petrol ve doğalgaz fiyatlarını aşağı çekerek cari açık üzerindeki baskıyı azaltabilir. Ancak Avrupa’da enflasyonun yüksek kalması, Türkiye’nin ihracat pazarlarındaki talebi zayıflatabilir. Ayrıca, ECB’nin faiz indirimine gitmemesi, Türk lirası üzerindeki değer kaybı baskısını sürdürebilir. Merkez Bankası’nın sıkı para politikasıyla enflasyonu düşürmeye çalıştığı bu dönemde, küresel koşullar Türkiye’nin dış dengeleri açısından kritik önem taşıyor.
