Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) kuzeydoğusundaki Bunia kenti, 2018'den bu yana devam eden Ebola salgınının yeni merkez üssü haline geldi. Kentteki hastanelerde görev yapan bir yoğun bakım hemşiresi, virüsün yayılma hızının ‘süper hızlı’ olduğunu ve sağlık tesislerinin artan ölüm sayıları karşısında adeta çöktüğünü belirtiyor. Salgın, bölgedeki sağlık altyapısını ve uluslararası yardım çabalarını yeniden sorgulamaya açtı.
Artan vaka sayıları ve sağlık sisteminin çaresizliği
Bunia'da görevli yoğun bakım hemşiresi Liz Cookman, BBC'ye yaptığı açıklamada, salgının kontrol altına alınmasının giderek zorlaştığını söyledi. Cookman, “Vakalar süper hızlı artıyor. Her gün daha fazla hasta geliyor ve mevcut kapasitemiz yetmiyor” dedi. Hastanelerdeki izolasyon üniteleri doldu, tıbbi malzeme ve personel eksikliği kritik seviyeye ulaştı. Virüsün bulaşma hızı, özellikle kentin yoğun nüfuslu mahallelerinde endişe yaratıyor.
Ebola, yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrıları ve iç kanamalarla seyrediyor. Salgının başladığı 2018'den bu yana KDC'de 3 binden fazla kişi enfekte oldu, yaklaşık 2 bin kişi hayatını kaybetti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), uluslararası yardım çağrılarını yinelerken, bölgedeki güvenlik sorunları da sağlık ekiplerinin çalışmasını engelliyor.
Küresel boyut: Salgın kontrolsüz yayılırsa ne olur?
Bunia, Uganda sınırına yakın konumuyla uluslararası bir tehdit oluşturuyor. Sınır ötesi nüfus hareketliliği, virüsün komşu ülkelere sıçraması riskini artırıyor. Uganda, daha önceki salgınlardan ders çıkararak sınır kontrollerini sıkılaştırsa da, kara sınırlarının uzunluğu denetimi zorlaştırıyor. DSÖ, salgının bölgesel bir krize dönüşmemesi için acil finansman ve lojistik destek talep ediyor.
Ebola'nın daha önce Batı Afrika'da 2014-2016 yıllarında yarattığı felaket, uluslararası toplumun bu hastalığa karşı duyarlılığını artırmıştı. Ancak KDC'deki salgın, yerel sağlık sistemlerinin kırılganlığı ve siyasi istikrarsızlık nedeniyle daha karmaşık bir hal alıyor. Ayrıca, toplumda aşı karşıtlığı ve sağlık ekiplerine yönelik güvensizlik de mücadeleyi zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika kıtasında sağlık altyapısı projeleri ve insani yardım faaliyetleri yürüten önemli ülkelerden biri. KDC'deki Ebola salgını, özellikle bölgedeki Türk sağlık ekipleri ve sivil toplum kuruluşları için operasyonel risk oluşturuyor. Ayrıca, salgının Doğu Afrika'ya yayılması durumunda, bölgedeki ticaret ve yatırımlar olumsuz etkilenebilir. Türkiye'nin DSÖ ve Afrika Birliği ile işbirliği içinde salgınla mücadeleye destek vermesi, hem insani sorumluluk hem de bölgesel istikrar açısından önem taşıyor.
