FIFA kokartlı ve 2026 ABD- Meksika- Kanada ortaklığındaki Dünya Kupası organizasyonunda görev yapacak olan Somali asıllı hakem Ömer Artan, ABD yönetimi tarafından terör örgütüyle bağlantılı olduğu şüphesiyle ülkeye kabul edilmedi. Beyaz Saray Dünya Kupası 2026 Özel Temsilcisi Andrew Giuliani, Artan'ın Somali'de faaliyet gösteren El-Şebab militan grubuyla bağlantılı olduğundan şüphelenildiğini açıkladı. Bunun üzerine ülkesine dönmek zorunda kalan Artan, Somali'de büyük bir coşku ve kahramanlıkla karşılandı.
Gelişmenin Arka Planı
Somali Futbol Federasyonu'nun aday gösterdiği ve FIFA tarafından onaylanan 41 yaşındaki hakem Ömer Artan, 2026 Dünya Kupası'nda görev yapacak hakemler arasında yer alıyordu. Ancak ABD'ye seyahat etmek için başvurduğu vize, Amerikan istihbarat birimlerinin değerlendirmesi sonucu reddedildi. Andrew Giuliani, yaptığı açıklamada, "Ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle Sayın Artan'ın vize başvurusu reddedilmiştir. Kendisinin Somali merkezli bir militan grupla bağlantılı olduğuna dair istihbarat elimizde bulunmaktadır" ifadelerini kullandı.
Somali hükümeti ise suçlamaları reddetti ve Artan'ın ülkesine dönüşü için büyük bir organizasyon yaptı. Mogadişu Havalimanı'nda binlerce kişi tarafından karşılanan Artan, elinde Somali bayrağıyla coşkulu kalabalığa seslendi. "Ben sadece bir futbol hakemiyim. Ülkemi uluslararası platformda temsil etmek istedim. Suçlamalar asılsız" dedi.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Bu olay, ABD'nin özellikle Müslüman ülkelerden gelen kişilere yönelik vize politikalarını yeniden gündeme taşıdı. Özellikle 2017'de yürürlüğe giren ve bazı Müslüman ülkelerden gelenlere vize kısıtlaması getiren 'Müslüman yasağı'nın ardından, benzer uygulamaların sporculara ve organizatörlere de yansıdığı görülüyor. Afrika Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı, Artan'ın durumunu "ayrımcılık" olarak nitelendirirken, ABD Dışişleri Bakanlığı ise ulusal güvenliğin öncelikli olduğunu savunuyor.
Somali'de El-Şebab'ın hâlâ aktif olduğu bilinse de, hükümet terörle mücadelede uluslararası desteğe ihtiyaç duyuyor. Artan'ın durumu, iki ülke arasındaki gerginliği artırabilir. Ayrıca, 2026 Dünya Kupası'nın üç ülkede düzenlenecek olması, vize ve güvenlik konularının önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılacağının işareti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Somali'deki kalkınma ve güvenlik iş birliği açısından önemli. Türkiye, Somali'de büyükelçilik, askeri üs ve kalkınma projeleriyle aktif rol oynarken, Somali vatandaşlarının uluslararası alanda karşılaştığı ayrımcı uygulamalar Ankara'nın politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. ABD'nin Somali kökenli bir sporcuya uyguladığı bu vize reddi, Türkiye'nin de eleştirdiği 'seçici vize' uygulamalarının bir örneği. Ayrıca Türkiye, Dünya Kupası gibi büyük organizasyonlarda ev sahibi ülkelerin vize politikalarını takip ederken, kendi vatandaşlarına benzer engeller çıkması durumunda diplomatik girişimlerini artırabilir.
