Futbolseverler, 2026 FIFA Dünya Kupası'nın Meksika'daki açılış maçı ve ardından Guadalajara kentinde oynanacak karşılaşmalar için heyecanlanırken, kentin bir numaralı gücü olan uyuşturucu karteli Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG), turnuvayı kâra çevirmenin yollarını arıyor. Resmi olarak suç örgütü olarak tanımlanan CJNG, Guadalajara'da neredeyse devlet içinde devlet gibi faaliyet gösteriyor. Peki, bu durum turnuvaya katılacak taraftarlar ve güvenlik önlemleri konusunda ne anlama geliyor? Meksika hükümeti, kartelin etkisini sınırlamak için ne yapabilir? İşte bu sorular, Dünya Kupası'nın gölgesinde giderek daha fazla önem kazanıyor.
Guadalajara'da Kartel Hakimiyeti: CJNG ve Dünya Kupası
Guadalajara, Meksika'nın ikinci büyük kenti olmasının yanı sıra, Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (CJNG) ana üssü konumunda. Nemesio Oseguera Cervantes, nam-ı diğer “El Mencho” liderliğindeki CJNG, Meksika'nın en güçlü ve en şiddet yanlısı uyuşturucu kartellerinden biri olarak kabul ediliyor. Kartel, uyuşturucu kaçakçılığının yanı sıra, gasp, adam kaçırma, insan ticareti ve akaryakıt hırsızlığı gibi suçlardan da milyarlarca dolar gelir elde ediyor.
Dünya Kupası gibi büyük bir organizasyon, karteller için bir fırsat penceresi yaratıyor. Taraftarların akını ile birlikte, karteller yasadışı bahis, sahte ürün satışı, uyuşturucu ticareti ve fuhuş gibi faaliyetlerden gelir elde etmeyi planlıyor. Ayrıca, stadyum çevresindeki gıda ve konaklama işletmelerine zorla “koruma parası” dayatmaları da bekleniyor. Guadalajara Emniyet Müdürlüğü, CJNG'nin turnuva sırasında kenti “temizleyerek” olayları kendi kontrolü altına almak isteyebileceğini, bunun da taraftarlar için risk oluşturabileceğini belirtiyor.
Geçmişte, Meksika'da düzenlenen büyük spor etkinlikleri, kartellerin suç faaliyetlerini yoğunlaştırdığı dönemler olarak kayıtlara geçti. 2011 Panamerikan Oyunları sırasında, kartellerin uyuşturucu ve fuhuş ağlarını genişlettiği tespit edilmişti. Dünya Kupası'nın daha büyük ölçekli olması, benzer risklerin katlanacağı anlamına geliyor.
Meksika Hükümetinin Güvenlik Stratejisi ve Sınırları
Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, 2018'de göreve geldiğinde “kucaklama değil, kurşun” (abrazos, no balazos) politikasını benimsemişti. Ancak bu stratejinin, kartellerin gücünü kırmada yetersiz kaldığı görülüyor. CJNG, gücünü ve etki alanını her geçen gün genişletiyor. Dünya Kupası için hükümet, 20.000'den fazla asker ve polisin seferber edileceğini açıkladı. Ancak güvenlik güçleri, kartele karşı tam anlamıyla bir üstünlük sağlayabilmiş değil.
Guadalajara'daki güvenlik zafiyeti, ABD kaynaklı seyahat uyarılarına da yansıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Jalisco eyaleti için “seyahat etmeyin” uyarısı yaparken, turistlerin özellikle gece saatlerinde dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Dünya Kupası sırasında ABD'li taraftarların hedef alınması durumunda, iki ülke arasında diplomatik bir kriz bile yaşanabilir.
Kartelin en büyük gelir kaynaklarından biri olan uyuşturucu kaçakçılığı, turnuva boyunca da devam edecek. CJNG, sentetik opioid fentanil üretiminde dünya lideri konumunda. Dünya Kupası'nın getireceği dikkat dağınıklığı, ABD ve Meksika makamlarının uyuşturucuyla mücadelesini zorlaştıracak. Ayrıca, kartelin gümrüklerde rüşvet ağını kullanarak uyuşturucu sevkiyatını artırması da olası.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Meksika'daki uyuşturucu kartellerinin Dünya Kupası'nı gelir fırsatına dönüştürme potansiyeli, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Benzer büyük organizasyonlara (Avrupa Şampiyonası, Olimpiyatlar) ev sahipliği yapan Türkiye, güvenlik önlemlerini sıkılaştırsa da organize suç örgütleri her zaman fırsat kolluyor. Ayrıca, Türkiye'nin suçla mücadelede uluslararası iş birliği yapması gereken bir ülke olduğu gerçeği, bu haberin önemini artırıyor. CJNG benzeri örgütlerin, Türkiye'deki suç ağlarıyla bağlantı kurma riski bulunuyor. Haber, Türkiye'nin sadece spor güvenliği değil, aynı zamanda organize suçla mücadele politikalarını gözden geçirmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
