İngiltere'nin en önemli feribot geçiş noktalarından Dover Limanı, yaz sezonunun en yoğun hafta sonunda Avrupa Birliği'nin (AB) yeni sınır kontrolleri nedeniyle büyük bir kaosla karşı karşıya. Britanya genelinde milyonlarca sürücünün yola çıkması beklenirken, özellikle Fransa'ya geçiş yapacak yolcuların uzun kuyruklarda saatlerce beklemek zorunda kalabileceği belirtiliyor. Covid-19 salgınından bu yana en yüksek yurt içi tatil talebinin yaşandığı bu dönemde, yeni AB giriş-çıkış sistemi (EES) ve Brexit sonrası uygulanan pasaport damgalama prosedürleri nedeniyle geçişlerin ciddi şekilde yavaşlayacağı tahmin ediliyor.
Yeni AB Sınır Sistemi ve Beklenen Etkiler
AB'nin Schengen Bölgesi'ne giriş yapan üçüncü ülke vatandaşları için getirdiği Giriş-Çıkış Sistemi (EES), parmak izi ve yüz tanıma gibi biyometrik verilerin toplanmasını zorunlu kılıyor. Bu sistem, özellikle Dover gibi yoğun limanlarda her bir yolcu için işlem süresini önemli ölçüde uzatıyor. İngiltere Ulaştırma Bakanlığı, hafta sonu boyunca 10 binin üzerinde aracın limandan geçmesini beklerken, yetkililer sürücüleri alternatif rotaları kullanmaları veya seyahatlerini ertelemeleri konusunda uyarıyor.
Dover Limanı İşletmecisi, yeni sistemin test edildiği son birkaç haftada işlem sürelerinin ortalama %30 arttığını açıkladı. Özellikle yoğun saatlerde bu artışın %50'ye kadar çıkabileceği ve bunun da ciddi trafik sıkışıklığına yol açacağı belirtiliyor. Liman çevresinde M20 otoyolunda kamyonlar için oluşturulan geçici bekleme alanları da doluluk oranına ulaşmış durumda.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Brexit'in Mirası
Dover'daki bu kaos, Brexit'in İngiltere-AB ticaret ve seyahat ilişkilerinde yarattığı sürtüşmelerin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. 2020'de yürürlüğe giren Ticaret ve İşbirliği Anlaşması'na rağmen, sınır kontrollerindeki gecikmeler hem turistleri hem de tedarik zincirlerini etkiliyor. Fransa'nın Calais Limanı da benzer sorunlarla karşı karşıya; ancak Dover'daki yoğunluk, İngiltere'nin AB'ye en kısa deniz yolu bağlantısı olması nedeniyle kritik.
Uzmanlar, benzer kaosların sonbaharda EES'nin tam olarak uygulanmaya başlamasıyla daha da artabileceğini öngörüyor. Özellikle okul tatillerinde ve resmi tatillerde durumun daha da kötüleşmesi bekleniyor. Bu durum, İngiltere'deki turizm işletmeleri ve lojistik firmaları için ek maliyet anlamına gelirken, tüketicilere de gecikmeler ve artan fiyatlar olarak yansıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Dover'daki sınır kaosu, Türkiye için dolaylı ancak önemli çıkarımlar barındırıyor. Brexit sonrası AB-İngiltere ilişkilerinde yaşanan bu tür aksaklıklar, Türkiye'nin AB ile müzakerelerinde sınır güvenliği ve gümrük prosedürlerinin önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi müzakerelerinde benzer teknik engellerle karşılaşabilir. Ayrıca, İngiltere'ye ihracat yapan Türk firmaları, tedarik zincirindeki bu gecikmelerden etkilenebilir. Son olarak, Türk turistler için popüler bir geçiş noktası olan Dover'daki bu durum, İngiltere üzerinden Avrupa'ya seyahat planlayan Türk vatandaşlarının alternatif rotaları değerlendirmesine yol açabilir.
