ABD'de faaliyet gösteren perakende devi Dollar Tree, bir mağaza müdürünün kadın bir kasiyere neredeyse her gün cinsel tacizde bulunduğu iddiasıyla açılan bir davayla sarsıldı. New York'un Brooklyn bölgesindeki bir şubede yaşandığı belirtilen olayda, mağaza müdürü Nasushon Taylor'ın, kasiyer olarak çalışan genç kadına sürekli olarak randevu teklif ettiği ve bu teklifler reddedildiğinde tacizi artırdığı öne sürülüyor. Davacı, müdürün kasiyerin arkasında durarak, kasiyerin kalçasına pantolonunun ön kısmını sürtmesini rutin haline getirdiğini iddia ediyor. Olayların, müdürün kasa şifresini girmek için kasiyerin arkasına geçmesi bahanesiyle gerçekleştiği belirtiliyor.
Müdürün sistematik tacizi
Dava dosyasına göre, Nasushon Taylor isimli mağaza müdürü, kasiyer kadına ilk olarak Şubat 2022'de işe başlamasının ardından rahatsız edici mesajlar göndermeye başladı. Kadının bu mesajlara yanıt vermemesi üzerine müdür, tacizini fiziksel boyuta taşıdı. Davacı, müdürün neredeyse her gün kasiyerin arkasına geçerek kasa şifresini girmek için yaklaştığını ve bu sırada kasıtlı olarak kadının kalçasına sürtündüğünü iddia ediyor. Kadının bu durumu defalarca dile getirmesine rağmen müdürün davranışlarına devam ettiği belirtiliyor. Olayların, diğer çalışanların ve müşterilerin gözü önünde gerçekleştiği, ancak kimsenin müdahale etmediği ifade ediliyor. Kadın, sonunda işten ayrılmak zorunda kaldığını ve psikolojik destek aldığını söylüyor.
Dava, sadece bireysel bir taciz vakası değil, aynı zamanda iş yerinde cinsel tacizin kurumsal bir sorun haline geldiğini de gösteriyor. Davacının avukatı, Dollar Tree'nin mağaza müdürlerine yeterli eğitim vermediğini ve şikayetleri ciddiye almadığını iddia ediyor. Şirketin, benzer iddialarla daha önce de karşılaştığı belirtiliyor. Dollar Tree ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
ABD'de iş yeri tacizi ve yasal boyut
ABD'de iş yeri tacizi, federal ve eyalet yasaları kapsamında ciddi suçlar arasında yer alıyor. Eşit İstihdam Fırsatı Komisyonu (EEOC), 2023 yılında iş yeri taciziyle ilgili 6.000'den fazla şikayet aldığını açıkladı. Bu vakaların büyük bir kısmı, kadın çalışanların maruz kaldığı cinsel tacizle ilgili. Uzmanlar, perakende sektöründe çalışanların, özellikle de düşük ücretli işlerde çalışan kadınların tacize karşı daha savunmasız olduğunu belirtiyor. Çünkü bu sektörde çalışanlar genellikle sendikasız ve iş güvencesi zayıf.
Dava, aynı zamanda iş yerinde şikayet mekanizmalarının etkinliğini de sorgulatıyor. Davacının, müdürün tacizini üst yönetime bildirdiği ancak herhangi bir işlem yapılmadığı iddia ediliyor. Bu durum, işverenlerin taciz iddialarını soruşturma ve önleme yükümlülüğünü hatırlatıyor. Uzmanlar, şirketlerin açık bir taciz politikası oluşturması ve çalışanları düzenli olarak eğitmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, taciz mağdurlarının sessiz kalmaması ve hukuki yollara başvurması teşvik ediliyor.
Dollar Tree davası, önümüzdeki günlerde mahkemede görülecek. Davacı, maddi ve manevi tazminat talep ediyor. Bu dava, perakende sektöründe benzer taciz vakalarına karşı bir emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dava, ABD'de yaşanmış olsa da, iş yerinde cinsel taciz sorununun evrenselliğini ortaya koyuyor. Türkiye'de de benzer vakalar sıkça yaşanmakta ve iş hukuku kapsamında değerlendirilmektedir. Türkiye'de 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler, işverenlere çalışanlarını tacizden koruma yükümlülüğü getirmektedir. Ancak, uygulamada şikayet mekanizmalarının etkinliği ve yargı süreçlerinin uzunluğu sorun teşkil etmektedir. Bu dava, Türkiye'deki işverenlere ve politika yapıcılara, taciz önleme politikalarının güçlendirilmesi ve çalışanların bilinçlendirilmesi gerektiğini hatırlatmaktadır. Ayrıca, uluslararası şirketlerin Türkiye'deki operasyonlarında benzer standartları uygulaması beklenmektedir.
