Doğu Asya ülkelerinde genç işsizlik oranları, son yıllarda kaydedilen en yüksek seviyelere ulaşarak bölge ekonomileri için alarm zilleri çalıyor. Güney Kore, Japonya ve Çin gibi ülkelerde iş bulma umudunu kaybeden gençlerin sayısı hızla artarken, ekonomistler bu durumu 'kırık sosyal sözleşme' olarak nitelendiriyor. Uzmanlar, mevcut istihdam politikalarının gençlerin ihtiyaçlarını karşılamadığını ve radikal bir dönüşüm gerektiğini vurguluyor.
Gençler Neden İş Bulamıyor?
Bölgedeki yüksek genç işsizliğinin temel nedenleri arasında ekonomik yavaşlama, teknolojik dönüşüm ve eğitim-istihdam uyumsuzluğu yer alıyor. Güney Kore'de genç işsizlik oranı %25,8'e, Japonya'da %5,3'e, Çin'de ise şehirlerde %20,4'e yükseldi. Özellikle Kore'de 'N-po kuşağı' olarak adlandırılan gençler, iş bulma umudunu tamamen kaybetmiş durumda. Birçok genç, yüksek öğrenim sonrası iş bulamayınca kariyer hedeflerini revize etmek zorunda kalıyor ya da tamamen iş gücü piyasasından çekiliyor.
Japonya'da durum farklı boyutlarda: Şirketlerin geleneksel 'ömür boyu istihdam' modeli çökerken, gençler güvencesiz işlerde çalışıyor. Çin'de ise pandemi sonrası ekonomik toparlanma yavaş seyrediyor. Ülkenin büyüyen teknoloji devleri, yapay zeka ve otomasyon yatırımları nedeniyle istihdam yaratmakta zorlanıyor. Eğitim sisteminin piyasanın ihtiyaçlarına yanıt verememesi de sorunu derinleştiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Doğu Asya'da genç işsizliğinin bu denli yüksek seyretmesi, sadece ekonomik değil aynı zamanda sosyal ve siyasi sonuçlar doğuruyor. Güney Kore'de artan intihar oranları ve 'yurt çekme' (go out of society) eğilimi, gençler arasındaki umutsuzluğun bir yansıması. Japonya'da 'hikikomori' (toplumdan tamamen çekilme) vakaları genç nüfusta yaygınlaşıyor. Çin'de işsiz gençlerin protestoları, hükümetin sosyal istikrarını tehdit ediyor.
Küresel ölçekte, Doğu Asya'nın genç işsizlik krizi, dünya ekonomisinin en dinamik bölgesinde bir kırılganlık yaratıyor. Bölgenin tedarik zincirlerindeki kritik rolü ve artan tüketim gücü, bu krizin küresel büyümeye yansımaları olabileceğini gösteriyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), benzer eğilimlerin Güney Asya ve Avrupa'da da görüldüğünü kaydediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Doğu Asya'da genç işsizliğinin tırmanışı, Türkiye'nin de benzer sorunlarla boğuştuğu bir dönemde dikkat çekiyor. Türkiye'de genç işsizlik oranı %25'in üzerinde seyrediyor. Doğu Asya deneyimi, eğitim-istihdam uyumsuzluğunun ve teknolojik dönüşümün istihdam yapısını nasıl bozduğunu gösteriyor. Türkiye'nin bu krizi aşmak için mesleki eğitimi güçlendirmesi, girişimciliği teşvik etmesi ve esnek çalışma modellerini benimsemesi gerekiyor. Ayrıca bölgedeki otomasyon ve yapay zeka yatırımlarının Türk ihracat pazarlarına etkisi izlenmeli.
