İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), İsrail'in düzenlediği füze saldırılarında ülke içindeki bazı askeri hedeflerin vurulduğunu resmen doğruladı. Açıklamada, saldırının İran'ın çeşitli bölgelerindeki hedeflere yönelik olduğu ve bazı noktalarda hasar meydana geldiği belirtildi. İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığı bilgiye göre, hava savunma sistemlerinin büyük ölçüde saldırıyı püskürttüğü ancak sınırlı hasarın oluştuğu ifade edildi. İsrail tarafından ise saldırıyla ilgili resmi bir açıklama yapılmadı. Gelişme, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.
Saldırının arka planı ve ayrıntılar
Son dönemde İran-İsrail gerilimi, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler üzerinden tırmanıyor. Devrim Muhafızları'na bağlı kaynaklar, saldırının gece saatlerinde gerçekleştiğini ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini bildirdi. Bazı yerel kaynaklar, İsfahan kenti yakınlarında patlama sesleri duyulduğunu, ancak resmi makamların bunu hava savunma faaliyetlerine bağladığını aktardı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu daha önce İran'a yönelik askeri seçeneklerin masada olduğunu belirtmişti. ABD'li yetkililer ise saldırı öncesinde İran'a yönelik olası bir İsrail operasyonu konusunda uyarıldıklarını ancak doğrudan dahil olmadıklarını açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı kınayan bir açıklama yaparken, uluslararası toplumu İsrail'in “saldırgan politikalarına” karşı harekete geçmeye çağırdı. Açıklamada, “Bu tür eylemler bölgesel barış ve istikrarı tehdit etmektedir. İran, egemenliğini korumak için gerekli tüm tedbirleri alacaktır” ifadeleri kullanıldı. İran'ın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi de acil bir Güvenlik Konseyi toplantısı talep etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu saldırı, İran ile İsrail arasında uzun süredir devam eden gölge savaşın açık bir çatışmaya dönüşme riskini artırıyor. İsrail, İran'ın nükleer tesislerine ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik daha önce de saldırılar düzenlemişti ancak bu kez doğrudan İran topraklarında hedeflerin vurulması, gerilimi yeni bir boyuta taşıyor. Bölgesel aktörlerden Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, taraflara itidal çağrısı yaparken, Lübnan Hizbullahı ve Yemen'deki Husiler İran'a destek mesajları verdi. Küresel piyasalarda ise gelişme sonrası petrol fiyatlarında yükseliş yaşandı. Analistler, çatışmanın büyümesi halinde Körfez'de enerji arzının kesintiye uğrayabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve İsrail arasındaki bu gerilimi yakından takip ediyor. İki ülke de Türkiye'nin komşu bölgelerinde önemli aktörler; İran ile sınır komşusu olan Türkiye, olası bir sıcak çatışmanın güvenlik ve göç sorunlarına yol açabileceği endişesi taşıyor. Ayrıca, İran ile enerji ve ticaret ilişkileri bulunan Türkiye, bölgede istikrarın bozulmasından olumsuz etkilenecektir. Türkiye, tarafları itidale çağırarak diplomatik çözüm çağrılarını sürdürüyor. Bu gelişme, aynı zamanda Türkiye'nin enerji güvenliği politikalarını da yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
