Delta Air Lines, yolcu talebinde tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını ancak İran savaşının tetiklediği jet yakıtı fiyatlarındaki sert yükseliş nedeniyle kârlılığının beklenenden düşük gerçekleştiğini açıkladı. ABD'li havayolu devi, 2025'in ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %10 artışla 24 milyar dolar gelir elde etmesine karşın, net kârın %15 azalarak 1.8 milyar dolara gerilediğini bildirdi. Şirket CEO'su Ed Bastian, "Talep hiç bu kadar güçlü olmamıştı; ancak jeopolitik gerilimlerin yakıt maliyetlerine yansıması, operasyonel verimliliğimizi artırmamıza rağmen sonuçları olumsuz etkiledi" dedi.
İran savaşının yakıt fiyatlarına etkisi
Delta'nın finansal sonuçlarına göre, jet yakıtının varil fiyatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla %77 yükselerek ortalama 145 dolara ulaştı. Bu artışın temel nedeni, İran ile ABD öncülüğündeki koalisyon arasında Süleymaniye bölgesinde devam eden çatışmaların petrol arzını tehdit etmesi olarak gösteriliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, küresel ham petrol fiyatları yılbaşından bu yana %30 yükselmiş durumda. Analistler, İran savaşının bölgesel boyuta sıçraması halinde akaryakıt maliyetlerinin daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.
Delta, artan yakıt giderlerini dengelemek için bilet fiyatlarına zam yapmak zorunda kaldı. Şirketin ortalama bilet fiyatı yıllık bazda %8 artarak 420 dolara yükseldi. Buna rağmen, yüksek talep sayesinde doluluk oranı %87'ye ulaşarak rekor kırdı. Ancak uzmanlar, enflasyonla mücadele eden Amerikalı tüketicilerin yüksek uçak bileti fiyatlarına daha ne kadar katlanabileceğini sorguluyor.
ABD şirket kârlarına daha geniş yansıma
Deltanın sonuçları, İran savaşının ABD kurumsal kârları üzerindeki daha geniş etkisinin sadece bir önizlemesi olarak değerlendiriliyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş ulaştırma sektörünün yanı sıra, petrokimya, plastik, gübre ve lojistik gibi enerji yoğun sektörlerde de maliyet artışlarına yol açıyor. Moody's Analytics baş ekonomisti Mark Zandi, "Birçok şirket enerji maliyetlerindeki şoku tüketiciye yansıtamazsa kâr marjları daralacak. Bu, 2025 yılının ikinci yarısında ABD'de kurumsal iflasların artabileceği anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray, enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak için Stratejik Petrol Rezervi'nden 30 milyon varil ham petrol satışına başladı. Ancak analistler, bu hamlenin kalıcı bir çözüm olmadığını, esas düzelmenin İran'daki çatışmaların sona ermesine bağlı olduğunu vurguluyor. Öte yandan, alternatif enerji kaynaklarına yatırım yapan şirketlerin bu dönemde daha avantajlı konuma geçmesi bekleniyor. ABD'nin en büyük 10 havayolu şirketi arasında yer alan Delta'nın açıklamasının ardından sektör hisseleri ortalama %2,5 değer kaybetti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Delta'nın kâr düşüşü, İran savaşının küresel enerji maliyetleri üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor. Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal eden bir ülke olarak, petrol fiyatlarındaki bu yükselişten doğrudan etkilenecek. Özellikle havayolu sektöründe faaliyet gösteren Türk Hava Yolları ve diğer taşıyıcılar, benzer maliyet baskılarıyla karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, yüksek enerji fiyatları Türkiye'nin cari açığını artırarak enflasyonist baskıları derinleştirebilir. Öte yandan, İran savaşının Ortadoğu'da yarattığı istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgesel ticaret ve enerji koridorlarındaki rolünü de tehdit ediyor. Ankara'nın diplomatik kanalları kullanarak çatışmaların sona ermesi için çaba harcaması, bu bağlamda stratejik bir öneme sahip.
