Kolombiya'da 28 Mayıs 2024 Pazar günü yapılan devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda, aşırı sağcı milyoner Abelardo de la Espriella, rakibi solcu aday Maria Fernanda Rojas'a karşı yüzde 50,2'ye yüzde 49,8'lik kıl payı bir zafer elde etti. Resmi olmayan sonuçlara göre, de la Espriella yaklaşık 23 bin oy farkıyla seçimi kazanırken, rakibi Rojas seçim kuruluna itirazda bulunacağını açıkladı. Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın açık desteğini alan 53 yaşındaki de la Espriella, seçim kampanyasını 'düzen ve güvenlik' vaatleri üzerine kurmuştu. Kolombiya'nın 60 yıllık iç savaşının sona ermesinden bu yana en çekişmeli seçimlerden biri olarak değerlendirilen bu yarış, ülkenin siyasi geleceği açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor.
Gelişmenin Arka Planı: Trump'ın Gölgesinde Bir Kampanya
Abelardo de la Espriella, 2022'de kurduğu 'Kolombiya Önce' partisinin lideri olarak siyaset sahnesine hızlı bir giriş yaptı. Enerji ve madencilik sektörlerinde büyük bir servet edinen de la Espriella, kampanyasında 'ülkeyi kalkındırmak için iş dünyasının deneyimine ihtiyaç olduğunu' savundu. Ancak asıl dikkat çeken, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın kendisine verdiği açık destek oldu. Trump, seçimden bir hafta önce yaptığı bir video konuşmasında 'Kolombiya'nın sosyalist uçurumdan kurtarılması gerektiğini' belirterek de la Espriella'yı desteklediğini duyurmuştu.
Seçim sürecinde yoğun bir kutuplaşma yaşandı. De la Espriella, rakibi Rojas'ı 'teröristlerle işbirliği yapmakla' suçlarken, Rojas da de la Espriella'yı 'yolsuzluk batağındaki iş dünyasının adamı' olarak tanımladı. Seçim öncesi yapılan anketlerde başa baş bir yarış öngörülüyordu; ancak hiçbir anket bu kadar dar bir farkı tahmin edememişti.
Seçim gecesi Bogota'da yaptığı zafer konuşmasında de la Espriella, 'Kolombiya'nın yeniden doğuşu' temasını işledi. 'Bugün, Kolombiya halkı değişim dedi. Gerçek güvenlik, gerçek refah ve gerçek özgürlük istiyoruz. Ben bir milyoner olarak değil, bir Kolombiyalı olarak bu ülkeyi yeniden inşa edeceğim' ifadelerini kullandı.
Seçimin ardından Bogota ve Medellin gibi büyük şehirlerde hem de la Espriella'yı kutlayan hem de protesto eden gruplar bir araya geldi. Güvenlik güçleri, olası şiddet olaylarına karşı teyakkuza geçirildi. Seçim kurulu, tam sonuçların açıklanmasının birkaç gün sürebileceğini, çünkü özellikle kırsal bölgelerdeki oy pusulalarının sayımının devam ettiğini duyurdu.
Bölgesel veya Küresel Boyut: Latin Amerika'da Sağ Dalga mı?
De la Espriella'nın zaferi, Latin Amerika'da son yıllarda yükselen sağ popülist dalganın bir devamı olarak değerlendiriliyor. Brezilya'da Jair Bolsonaro, Arjantin'de Javier Milei ve Şili'de José Antonio Kast gibi isimlerin ardından Kolombiya da sağ kanadın yükseldiği bir ülke oldu. De la Espriella, Trump'ın yanı sıra bu liderlerden de seçim sürecinde destek mesajları aldı.
Seçim sonuçları, Kolombiya'nın dış politikasında da önemli değişikliklere işaret ediyor. De la Espriella, kampanyasında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı sert bir tutum sergileyeceğini, ABD ile ilişkileri güçlendireceğini ve Çin'in Latin Amerika'daki yatırımlarına mesafeli yaklaşacağını belirtmişti. Ayrıca, Kolombiya'nın 2016'da imzaladığı barış anlaşmasının bazı maddelerini yeniden müzakere etmek istediğini ifade ediyordu.
Uzmanlar, de la Espriella'nın iktidarının Kolombiya'nın bölgesel rolünü yeniden tanımlayacağını öngörüyor. ABD'yle yakın işbirliği, özellikle uyuşturucuyla mücadele ve göç politikalarında yeni bir dönem başlatabilir. Öte yandan, Çin'in Kolombiya'daki altyapı yatırımları konusunda belirsizlik oluşmuş durumda. De la Espriella'nın enerji sektöründe özel sektöre daha fazla alan açması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya ve Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler sınırlı düzeyde olmakla birlikte, her iki ülke de gelişmekte olan piyasa ekonomileri olarak benzer zorluklarla karşı karşıya. De la Espriella'nın başkanlığı, Türkiye'nin Latin Amerika'daki ekonomik ve diplomatik ağını yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. Zira yeni başkanın korumacı ticaret politikaları ve ABD'yle daha sıkı ilişkiler, Türk ihracatçıları için yeni engeller oluşturabilir. Ayrıca, de la Espriella'nın enerji politikaları, Türkiye'nin hidrokarbon ithalatında alternatif kaynak arayışları açısından takip edilmelidir.
