ABD'nin önde gelen seçim tahmin kuruluşlarından Cook Political Report, Kansas, Kuzey Karolina ve New Hampshire'daki Senato yarışlarına ilişkin değerlendirmesini Demokratlar lehine değiştirdi. Kuruluş, İran savaşının yarattığı siyasi belirsizlik ve ekonominin seyri nedeniyle Cumhuriyetçi adaylar için ortamın giderek elverişsiz hale geldiğini belirtti. Bu değişiklik, 2024 seçimlerinin ardından 2026 ara seçimlerine giden süreçte Cumhuriyetçi Parti'nin Senato'daki çoğunluğunu koruma çabasını zorlaştırabilir.
Gelişmenin arka planı
Cook Political Report, Kongre ve eyalet valilik yarışlarını derecelendiren, bağımsız bir seçim analiz kuruluşudur. Kuruluş, yarışları "Güvenli Cumhuriyetçi", "Muhtemelen Cumhuriyetçi", "Eğilimli Cumhuriyetçi", "Belirsiz", "Eğilimli Demokrat" gibi kategorilere ayırır. Bu hafta yapılan güncellemede, Kansas'taki yarışın Cumhuriyetçiler için "Güvenli"den "Muhtemelen"ye, Kuzey Karolina'nın "Belirsiz"den "Eğilimli Demokrat"a ve New Hampshire'ın "Eğilimli Demokrat"tan "Güvenli Demokrat"a çekildiği bildirildi. Bu değişiklikler, Cumhuriyetçi adayların son aylarda karşı karşıya kaldığı zorlukların bir yansıması olarak yorumlanıyor.
Özellikle İran ile yaşanan askeri gerilim, Başkan Donald Trump yönetiminin dış politikasına yönelik eleştirileri artırmış durumda. Savaşın ekonomik maliyeti, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve belirsizlik ortamı, seçmenin Cumhuriyetçi Parti'ye olan güvenini sarsıyor. Cook Political Report, bu faktörlerin seçim ortamını Demokratlar lehine çevirdiğini vurguluyor. Ayrıca, anketler de bu eğilimi destekler nitelikte: son kamuoyu araştırmaları, Demokrat adayların bu eyaletlerde önde olduğunu gösteriyor.
Kansas, tarihsel olarak Cumhuriyetçilerin kalesi olarak bilinir. Ancak eyaletteki ılımlı seçmen kitlesi ve artan kentsel nüfus, Demokratlar için umut verici bir zemin oluşturuyor. Kuzey Karolina ise son yıllarda hızla değişen demografisiyle dikkat çekiyor; eyalet, 2020'de Cumhuriyetçi senatör Thom Tillis'i seçmiş olsa da, 2026'da koltuğun boşalmasıyla birlikte yarışın kızışması bekleniyor. New Hampshire'da ise Cumhuriyetçi Vali Chris Sununu'nun Senato'ya aday olmaması, Demokratların elini güçlendiren bir etken olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD Senato seçimleri, yalnızca ülke içi siyaseti değil, aynı zamanda küresel dengeleri de yakından ilgilendiriyor. Senato, dış politika, savunma bütçesi ve uluslararası anlaşmaların onaylanması gibi kritik konularda belirleyici bir role sahip. Cumhuriyetçilerin Senato'daki çoğunluğunu kaybetmesi halinde, Başkan Trump'ın dış politika gündeminin, özellikle İran, Çin ve NATO konularındaki politikalarının sekteye uğrayabileceği değerlendiriliyor. Öte yandan, Demokratların her iki kanadı da kontrol etmesi durumunda, iklim değişikliği, sağlık reformu ve göçmenlik gibi alanlarda önemli yasal değişiklikler gündeme gelebilir.
İran savaşı, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını ve müttefikleriyle ilişkilerini de doğrudan etkiliyor. Savaşın uzaması, petrol fiyatlarını yükselterek küresel ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Bu durum, seçmen nezdinde iktidardaki partiyi sorumlu tutan bir faktör olarak öne çıkıyor. Cook Political Report'un analizi, savaşın yarattığı olumsuz havanın Cumhuriyetçi adayların kampanyalarını zorlaştırdığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Senatosu'ndaki güç dengesi, Türkiye'nin stratejik çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Senato, Türkiye'ye yönelik silah satışları, F-16 modernizasyonu ve PKK/YPG'ye verilen destek gibi konularda belirleyici rol oynuyor. Demokratların Senato'da çoğunluğu ele geçirmesi halinde, Türkiye karşıtı lobilerin etkisinin artabileceği ve özellikle Doğu Akdeniz, Suriye ve Kafkasya politikalarında Ankara'nın manevra alanının daralabileceği öngörülüyor. Öte yandan, Cumhuriyetçi çoğunluğun korunması, Trump yönetiminin Türkiye ile yürüttüğü kişisel diplomasiye dayalı ilişkilerin sürmesini sağlayabilir. İran savaşının seyri ise Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından kritik önemde. Bu nedenle, 2026 ara seçimleri Türkiye'nin Washington'daki diplomatik ve ekonomik çıkarları açısından dikkatle izlenmeli.
