ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Kuveyt'i Irak işgalinden kurtarmasının üzerinden 35 yıl geçti. Bu tarihi zaferin anısına, operasyonda görev alan askerlere ithaf edilen Çöl Kalkanı ve Çöl Fırtınası Anıtı'nın (Desert Shield and Desert Storm Memorial) Ekim ayında törenle açılacağı duyuruldu. Anıt, Washington DC'deki National Mall'da, ABD'nin önemli savaş anıtları arasında yerini alacak.
Anıtın Özellikleri ve Tören Planları
Anıtın tasarımı, çöl kumu renginde granit bir duvar ve ortasında yer alan bir asker heykelinden oluşuyor. Duvarın üzerinde, operasyona katılan tüm ülkelerin isimleri ve askeri birliklerin amblemleri yer alacak. Ayrıca, çatışmalarda hayatını kaybeden 383 Amerikalı askerin isimleri de duvara işlenecek. Anıtın açılış töreninin, Ekim ayında düzenlenmesi planlanıyor. Törene, dönemin askerleri, gaziler, üst düzey yetkililer ve ailelerin katılması bekleniyor.
Anıtın inşaatı, 2021 yılında başlamıştı. Ancak pandemi nedeniyle ertelenen açılış, 2024 yılına sarkmıştı. Şimdi ise nihayet tamamlanan anıt, Ekim ayında kapılarını ziyaretçilere açacak. Anıtın bulunduğu alan, National Mall'da Dünya Savaşı Anıtı ile Vietnam Gazileri Anıtı arasında yer alıyor. Bu konum, anıtın ABD'nin askeri tarihindeki önemini vurgulamak için özel olarak seçildi.
Çöl Fırtınası'nın Tarihsel Önemi
Çöl Kalkanı ve Çöl Fırtınası Operasyonları, 1990-1991 yıllarında Irak'ın Kuveyt'i işgaline karşı düzenlenen askeri harekâtlardı. ABD öncülüğündeki 34 ülkeden oluşan koalisyon, 1991 yılında Kuveyt'i özgürlüğüne kavuşturdu. Bu operasyon, Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük askeri ittifakını oluşturdu ve uluslararası toplumun işgale karşı ortak duruşunu simgeledi. Operasyonda ayrıca, ilk kez hassas güdümlü mühimmatlar yoğun şekilde kullanıldı ve bu, modern savaş teknolojilerinin dönüm noktalarından biri oldu.
Anıtın açılışı, sadece geçmişi anmakla kalmayıp, bugün hâlâ bölgede yaşanan istikrarsızlığa da dikkat çekiyor. 2003 yılında Irak'ın işgali, 2014'te DEAŞ'ın yükselişi ve 2020'de İran'ın Kasım Süleymani'yi öldürmesi, bölgesel çatışmaların devam ettiğini gösteriyor. Anıt, bu bağlamda, güvenlik ve barışın önemini hatırlatan bir sembol olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çöl Fırtınası, Ortadoğu'daki güç dengelerini değiştirdi ve ABD'nin bölgedeki askeri varlığını kalıcı hale getirdi. Operasyonun ardından, ABD'nin Suudi Arabistan, Katar ve Bahreyn'de üsleri kuruldu. Bu durum, İran başta olmak üzere bölge ülkelerinde tepkilere yol açtı. Anıtın açılışı, ABD'nin bu askeri mirasını sembolik olarak onurlandırırken, diğer yandan da bölgedeki ABD politikalarına yönelik eleştirileri yeniden gündeme getirebilir. Özellikle, anıtın açılışının ABD'deki seçim atmosferine denk gelmesi, konuyu daha da sembolik hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çöl Fırtınası Operasyonu, Türkiye'yi doğrudan etkilemiş bir olaydır. Dönemde, Türkiye'nin İncirlik Üssü koalisyon uçakları için kullanılmış ve Türkiye, Irak'a yönelik yaptırımlara katılmıştır. Bu anıtın açılışı, Türkiye'nin uluslararası koalisyonlardaki rolünü ve Kuzey Irak'taki güvenlik kaygılarını hatırlatmaktadır. Bugün, Türkiye'nin Irak'ın kuzeyinde PKK'ya karşı yürüttüğü operasyonlar, bölgedeki istikrar arayışının devam ettiğini göstermektedir. Anıt, Türk kamuoyuna, geçmişteki müttefiklik ilişkilerinin yanı sıra, bölgesel krizlerin çözümünde uluslararası iş birliğinin önemini de düşündürebilir.
