Çin'in orta kesimlerinde yaşayan batıl inançlı bir adam, sağ göz kapağının sürekli seyirmesini 'uğursuzluk' olarak yorumlayıp durmadan kendini tokatlayınca görme yetisini ciddi şekilde kaybetti. Olay, Çin'de yaygın olan bir batıl inanca dayanıyor: 'Sol göz seğirirse zenginlik, sağ göz seğirirse felaket gelir.' Adam, bu batıl inanç nedeniyle bir hafta boyunca her gün defalarca sağ gözüne vurdu ve sonunda retina dekolmanı (retina yırtılması) nedeniyle acil tedavi altına alındı.
Batıl inanç mı, yoksa tıbbi ihmal mi?
Central China'nın Henan eyaletinde yaşayan ismi açıklanmayan 50 yaşındaki adam, yaklaşık bir haftadır sağ göz kapağının seyirdiğini fark etti. Popüler Çin atasözüne göre sol göz seyirmesi iyi şans, sağ göz seyirmesi ise kötü şans anlamına geliyor. Adam, bu batıl inanca o kadar inanmıştı ki, 'kötü şansı' uzaklaştırmak için sağ gözüne durmadan vurmaya başladı.
Göz kapağı seyirmesi tıpta 'miyokimi' olarak bilinir ve genellikle stres, yorgunluk, kafein tüketimi veya göz yorgunluğu gibi nedenlerle ortaya çıkar. Çoğu durumda zararsızdır ve birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Ancak bu kişide, sürekli fiziksel darbe, retina tabakasının yerinden ayrılmasına yol açtı. Retina dekolmanı, acil müdahale gerektiren ciddi bir durumdur; tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına neden olabilir.
Hastaneye başvurduğunda doktorlar, sol gözünde de görme sorunları olduğunu ve iki gözde de miyop (astigmat) bulunduğunu belirledi. Miyop kişilerde retina dekolmanı riski zaten daha yüksektir. Yapılan müdahale ile adamın görme kaybı kısmen düzeltildi ancak tam iyileşme sağlanamadı.
Batıl inançların sağlık üzerindeki etkisi
Bu olay, Çin'de yaygın olan batıl inançların ne kadar tehlikeli boyutlara ulaşabileceğini gözler önüne seriyor. 'Sol göz zenginlik, sağ göz felaket' inancı, özellikle kırsal kesimlerde halen oldukça yaygın. Sağ göz seyirmesi durumunda insanlar, 'kötü şansı' kovmak için çeşitli ritüeller uyguluyor. Kimi kırmızı ip bağlıyor, kimi dua ediyor, kimi de bu örnekte olduğu gibi fiziksel müdahalede bulunuyor.
Uzmanlar, göz kapağı seyirmesinin genellikle zararsız olduğunu, ancak bir haftadan uzun sürerse veya şiddetliyse mutlaka bir doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor. Aynı zamanda, batıl inançlar yerine bilimsel açıklamaların dikkate alınması gerektiği belirtiliyor. Çin'in bazı bölgelerinde bu tür inançlar nedeniyle sağlık sorunlarının ihmal edildiği ve ciddi sonuçlar doğurduğu biliniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu vaka doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, batıl inançların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine dair evrensel bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de de benzer şekilde 'sağ göz seyirmesi kötü, sol göz seyirmesi iyi' inancı yaygındır ve bazı kişiler bu nedenle batıl yöntemler deneyebiliyor. Görme kaybı gibi geri dönüşü olmayan sonuçlarla karşılaşılmaması için, toplumda sağlık okuryazarlığının artırılması ve tıbbi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, benzer olayların önüne geçmek için sağlık otoritelerinin halkı bilinçlendirme kampanyaları düzenlemesi faydalı olabilir.
