Çin'in genç yeteneği Lian Yunzhi, Rubik küpü çözmede kadınlar dünya rekorunu kırarak adını tarihe yazdırdı. Henüz 6 yaşında olan Lian, beş çözümün ortalamasında 4.27 saniye elde ederek bu alandaki en hızlı kadın unvanını aldı. Rekor, Dünya Küp Birliği (WCA) tarafından resmi olarak onaylandı ve Lian'ın olağanüstü el-göz koordinasyonu ile zihinsel çevikliğini gözler önüne serdi.
Rekorun Arka Planı ve Lian Yunzhi'nin Yolculuğu
Lian Yunzhi, Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletinde yaşayan bir ilkokul öğrencisi. Rubik küpüyle tanışması sadece bir yıl önce, 5 yaşındayken gerçekleşti. Ailesinin desteğiyle düzenli olarak çalışan Lian, kısa sürede yerel turnuvalarda dikkat çekmeye başladı. Antrenörleri, onun doğuştan gelen bir yeteneğe sahip olduğunu ve her gün saatlerce pratik yaparak bu seviyeye ulaştığını belirtiyor.
WCA'nın resmi kurallarına göre, bir rekorun geçerli olması için beş çözümün yapılması ve en iyi ve en kötü sürelerin çıkarıldıktan sonra kalan üçünün ortalamasının alınması gerekiyor. Lian'ın 4.27 saniyelik ortalaması, önceki kadınlar dünya rekorunu önemli ölçüde geride bıraktı. Önceki rekor, 5.10 saniye ile başka bir Çinli sporcuya aitti. Lian, bu başarısıyla sadece yaşına göre değil, genel kadınlar kategorisinde de zirveye yerleşti.
Rubik küpü, 1974'te Macar heykeltıraş ve mimar Ernő Rubik tarafından icat edildi. O günden bu yana dünya çapında milyonlarca insanın ilgisini çeken bir zeka oyunu haline geldi. Özellikle son yıllarda düzenlenen hız çözme yarışmaları (speedcubing), genç yeteneklerin sahne aldığı bir arena oldu. Lian'ın başarısı, bu sporun ne kadar genç yaşta başlayabileceğini ve sınırların sürekli zorlandığını gösteriyor.
Küresel Boyut ve Asya'nın Yükselişi
Rubik küpü yarışmaları, özellikle Asya ülkelerinde büyük bir popülerlik kazandı. Çin, Güney Kore ve Japonya, speedcubing alanında dünya rekorlarının sıkça kırıldığı ülkeler arasında. Asya'da ailelerin çocuklarını küçük yaşta zihinsel gelişim aktivitelerine yönlendirmesi, bu başarının arkasındaki kültürel etkenlerden biri olarak görülüyor. Lian'ın rekoru, aynı zamanda kız çocuklarının bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarındaki potansiyelini vurgulaması açısından da önem taşıyor.
Dünya genelinde speedcubing turnuvaları her yıl binlerce katılımcıyı çekiyor. WCA, 2003'ten bu yana resmi yarışmalar düzenliyor ve 100'den fazla ülkede etkinlikler gerçekleştiriliyor. Bu spor, sadece hız değil, aynı zamanda algoritma bilgisi, hafıza ve stres yönetimi gerektiriyor. Lian gibi genç sporcular, bu becerileri erken yaşta geliştirerek gelecekteki kariyerlerine de katkı sağlayabilir.
Uzmanlar, çocukluk döneminde edinilen bu tür becerilerin beyin gelişimini olumlu etkilediğini belirtiyor. Rubik küpü çözmek, problem çözme yeteneğini, mekansal farkındalığı ve sabrı artırıyor. Lian'ın başarısı, ailelerin çocuklarına bu tür faaliyetleri desteklemesi için bir teşvik olabilir. Ancak uzmanlar, aşırı rekabetin ve yoğun antrenmanın çocuklar üzerinde baskı oluşturmaması gerektiğini de hatırlatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lian Yunzhi'nin rekoru, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da, genç yeteneklerin erken yaşta keşfedilmesi ve desteklenmesi konusunda önemli dersler içeriyor. Türkiye'de de son yıllarda zeka oyunlarına ve STEM eğitimine ilgi artıyor; ancak speedcubing gibi niş alanlarda uluslararası başarılar sınırlı. Bu haber, Türkiye'nin genç nüfus potansiyelini harekete geçirmek için okul dışı etkinliklere ve yarışmalara daha fazla yatırım yapması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, Asya'nın bu alandaki hakimiyeti, küresel rekabette Türkiye'nin de benzer programlarla varlık göstermesi gerektiğine işaret ediyor.
