Çin'in sığır eti ithalatında uygulamaya koyduğu yeni kısıtlamalar, Brezilya'nın et sektöründe dalga etkisi yaratmaya başladı. Dünyanın en büyük sığır eti ithalatçısı olan Çin, Brezilya'ya uyguladığı ithalat kotasını düşürerek bu ülkenin en büyük denizaşırı pazarına yapılan sevkiyatları ciddi şekilde azalttı. Bu durum, Brezilya'nın et tedarik zincirinin tamamında hissedilir hale geldi. Çin, Şubat 2025'te Brezilya'dan yapılan sığır eti ithalatına yıllık 1,5 milyon tonluk bir kota koydu ve bu miktar, önceki yıllara göre yaklaşık %20 daha düşük. Brezilya Et Endüstrisi Birliği (ABIEC) verilerine göre, kota uygulamasının ilk ayında Brezilya'nın Çin'e sığır eti ihracatı bir önceki aya göre %35 düştü. Çin, 2024 yılında Brezilya sığır eti ihracatının %45'ini oluşturuyordu.
Gelişmenin Arka Planı
Çin'in bu kararı, yerli sığır eti üretimini artırma ve gıda güvenliğini sağlama stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Çin Tarım Bakanlığı, 2024 yılı sonunda yayınladığı bir raporda, 2025 yılı için sığır eti üretim hedefini 8,5 milyon ton olarak belirledi. Bu hedef, 2024 üretimine göre %12 artış anlamına geliyor. Çin ayrıca, Brezilya'da tespit edilen bazı sağlık sorunlarını gerekçe göstererek ithalat denetimlerini sıkılaştırdı. Brezilyalı yetkililer, kotaların düşürülmesinde siyasi faktörlerin de etkili olduğunu iddia ediyor. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın Çin'e yönelik ticaret dengesizliği konusunda yaptığı eleştirilerin, Pekin yönetimini rahatsız ettiği belirtiliyor. Ayrıca, Brezilya'nın Arjantin ve Uruguay gibi diğer Mercosur üyelerine kıyasla Çin pazarındaki payını kaybetme riski bulunuyor. Arjantin, 2024 yılında Çin'e sığır eti ihracatını %15 artırırken, Uruguay da benzer bir performans sergiledi. Brezilya'nın kota sorunu, bu ülkelerin pazar payını daha da artırmasına neden olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, küresel sığır eti piyasasında önemli değişimlere yol açıyor. Brezilya, dünyanın en büyük sığır eti ihracatçısı konumunda ve Çin'deki daralma nedeniyle alternatif pazarlar aramaya başladı. Brezilya Et Endüstrisi Birliği (ABIEC) yetkilileri, Orta Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerine yönelik ihracatı artırmayı planladıklarını açıkladı. Özellikle Suudi Arabistan, Mısır ve Endonezya gibi ülkeler, Brezilya sığır eti için potansiyel yeni pazarlar olarak öne çıkıyor. Ancak bu ülkelerdeki talep, Çin'inki kadar büyük değil, bu nedenle Brezilyalı üreticiler fiyat indirimine gitmek zorunda kalabilir. Bu durum, küresel sığır eti fiyatlarında düşüşe yol açabilir. Öte yandan, Çin'in kendi üretimini artırma çabaları, diğer büyük üreticiler olan ABD, Avustralya ve Yeni Zelanda'yı da etkileyebilir. Bu ülkeler, Çin pazarındaki paylarını korumak için Brezilya ile rekabet etmek zorunda kalacak. Uzmanlar, Çin'in bu politikasının kısa vadede iç fiyatları düşürebileceğini, ancak uzun vadede verimlilik sorunları nedeniyle sürdürülebilir olmayabileceğini belirtiyor. Çin'deki sığır eti talebi, artan gelirler ve değişen beslenme alışkanlıklarıyla yılda ortalama %8 büyümeye devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin-Brezilya sığır eti ticaretindeki bu değişim, küresel et piyasasında fiyat dalgalanmalarına yol açarak Türkiye'yi de etkileyebilir. Türkiye, kırmızı et üretiminde kısmen kendine yeterli olsa da, özellikle canlı hayvan ve belirli et ürünleri ithalatına bağımlıdır. Brezilya'nın alternatif pazarlara yönelmesi, küresel et arzını artırarak ithalat fiyatlarını düşürebilir. Bu durum, Türkiye'nin et ithalat maliyetini azaltabilir. Ancak, Türkiye'nin et ihracatçıları, Brezilya'nın yeni pazarlarda agresif fiyatlandırma yapması nedeniyle rekabet baskısıyla karşılaşabilir. Ayrıca, Çin'in gıda güvenliği politikaları, Türkiye'nin de benzer stratejiler geliştirmesi gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye, hayvancılık sektöründe verimliliği artırarak dışa bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda bu gelişmeyi dikkatle izlemelidir.
