Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'nin (PLAAF) amiral gemisi savaş uçağı J-20 Mighty Dragon, altıncı nesil tasarımların gündemde olduğu bir dönemde dahi üretim hacmiyle dikkat çekiyor. Peki, bu hayalet uçaktan kaç adet üretildi? Son analizler, PLAAF'ın 2024 itibarıyla yaklaşık 250-300 adet J-20'yi envanterine kattığını gösteriyor; bu sayı, ABD'nin F-35 ve F-22 filolarının ardından en büyük beşinci nesil filo anlamına geliyor.
J-20'nin Üretim Hızı ve Varyantları
J-20 programı, ilk uçuşunu 2011'de yapmasının ardından hızlı bir seri üretim sürecine girdi. Chengdu Aircraft Industry Group tarafından üretilen uçak, ilk olarak 2017'de hizmete girdi. Başlangıçta düşük ölçekli üretimle başlayan hat, 2020'den itibaren yılda 50-60 adet seviyesine ulaştı. Bu hızla, 2025 yılına kadar toplam sayının 400'e yaklaşması bekleniyor. J-20A olarak adlandırılan ilk seri, Rus yapımı AL-31F motorları kullanırken, 2022'den itibaren yerli WS-10C motorlarıyla donatılan J-20B varyantı üretime geçti. Bu motorlar, itki ve yakıt verimliliğinde ciddi iyileştirme sağladı.
J-20C varyantı ise, 2025'te hizmete girmesi beklenen ve süper kruvaziyer kabiliyeti için geliştirilen WS-15 motorlarına sahip olacak. Bu gelişme, J-20'nin F-22 Raptor ile karşılaştırılabilir seviyede bir performans sunmasını sağlayacak. PLAAF'ın J-20'yi sadece hava üstünlüğü değil, aynı zamanda kara saldırı ve elektronik harp rollerinde de kullanması planlanıyor. Mevcut üretim hattı, ayda ortalama 2-4 uçak çıkarıyor; bu da Çin'in savunma sanayisindeki ölçeklendirme kabiliyetini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Güç Dengesi
J-20 filosunun büyüklüğü, Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengesini doğrudan etkiliyor. ABD Hava Kuvvetleri'nin şu anda konuşlandırdığı F-22 ve F-35'lerin toplam sayısı bölgede 200 civarındayken, Çin'in J-20 sayısının 2025'te bu rakamı geçmesi bekleniyor. Buna ek olarak, Japonya ve Güney Kore'nin F-35 siparişleri olsa da teslimatlar yavaş ilerliyor. J-20, Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi'nde hava sahasını kontrol etme kabiliyetiyle, Çin'in bölgesel caydırıcılığını artırıyor. Ancak J-20'nin motor performansı ve radar kesiti gibi konularda hâlâ ABD'nin beşinci nesil uçaklarının gerisinde olduğu değerlendirmeleri yapılıyor. Bununla birlikte, sayısal üstünlük, tek başına bir avantaj değil; eğitim ve doktrin de en az donanım kadar önemli.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in J-20 filosunun büyümesi, Türkiye'nin savunma stratejisi açısından iki boyutlu bir anlam taşıyor. Birincisi, NATO'nun doğu kanadı ve Doğu Akdeniz'de Rusya'nın Su-57 ve Su-35'lerine karşı hava üstünlüğü ihtiyacı, F-35 programına yeniden katılımı daha kritik hale getiriyor. İkincisi, Türkiye'nin kendi 5. nesil savaş uçağı KAAN projesi için bir model oluşturuyor: J-20, hızlı prototipleme ve seri üretim Çin'in başarısı olurken, motor teknolojisindeki bağımlılık kırılganlık yaratıyor. Türkiye, KAAN için TS-1400 motorunu geliştirirken, Çin'in yerli motor geçiş sürecindeki zorluklarından ders çıkarabilir. Ayrıca, Asya-Pasifik'teki güç dengesi değişirken, Türkiye'nin bu bölgeyle ticari ve askeri bağlarını çeşitlendirmesi stratejik bir öneme sahip.
