Noul Tayfunu, Çin'in güneyindeki Guangdong eyaleti ile komşu Hong Kong Özel İdari Bölgesi'ni etkisi altına aldı. Tayfun, karaya ulaşmasının ardından bölge genelinde şiddetli yağışlara ve fırtınaya neden oldu. Yetkililer, can kaybı veya ciddi hasar bildirilmediğini açıkladı. Meteoroloji yetkilileri, tayfunun etkisini kaybetmesine rağmen önümüzdeki saatlerde de şiddetli yağışların sürebileceği uyarısında bulundu.
Noul'un Karaya Ulaşması ve Etkileri
Çin Ulusal Meteoroloji Merkezi'ne göre Noul Tayfunu, 18 Eylül'de yerel saatle sabah saatlerinde Guangdong eyaletinin Zhanjiang kenti yakınlarından karaya ulaştı. Tayfunun karaya ulaştığı sırada merkezindeki maksimum rüzgar hızı saatte 100 kilometreye ulaştı. Bu durum, tayfunu 'tropikal fırtına' kategorisine yerleştirdi.
Guangdong eyaletinin güney kıyıları ile Hong Kong'da gün boyunca 250 milimetreye varan yağış düştü. Hong Kong Gözlemevi, tayfun nedeniyle 8 numaralı fırtına uyarısı yayınladı. Bu, şehirdeki en yüksek üçüncü seviyedeki uyarı olarak kayıtlara geçti. Uyarı nedeniyle okullar ve birçok işletme kapatılırken, borsa işlemleri askıya alındı.
Hong Kong'da hava yolları, tayfun nedeniyle yüzlerce uçuşu iptal etti veya erteledi. Feribot seferleri de güvenlik gerekçesiyle durduruldu. Çin'in güneyindeki bazı demir yolu hatlarında da geçici olarak hizmet durduruldu. Enerji şirketleri, elektrik hatlarında oluşabilecek arızalara karşı ekiplerini hazır bekletti.
Guangdong eyaletindeki yetkililer, tayfun öncesinde 40 bine yakın kişiyi kıyı bölgelerden tahliye etti. Tayfunun karaya ulaştığı bölgede bulunan balıkçı tekneleri, limanlara çekilerek güvenliğe alındı. Yetkililer, vatandaşlara evde kalmaları ve pencerelerden uzak durmaları konusunda uyarılarda bulundu.
Noul Tayfunu, bu yıl Asya-Pasifik bölgesini etkileyen 12. tayfun olarak kayıtlara geçti. Tayfun, karaya ulaştıktan sonra hızla zayıflayarak tropikal alçak basınç alanına dönüştü. Ancak meteorologlar, tayfunun nemli havasının bölgede önümüzdeki iki gün boyunca şiddetli yağışlara neden olabileceğini belirtiyor.
Bölgesel Etkiler ve Küresel İklim Bağlamı
Noul Tayfunu, Çin'in güneyi dışında Vietnam'ın kuzey bölgelerini de etkiledi. Vietnam Ulusal Hidro-Meteoroloji Merkezi, ülkenin kuzey kıyılarında yağış miktarının 300 milimetreye ulaşabileceği ve su baskını riski bulunduğu uyarısında bulundu.
İklim uzmanları, Asya-Pasifik bölgesindeki tayfunların sıklığının ve şiddetinin, küresel iklim değişikliği nedeniyle arttığını belirtiyor. Bilim insanları, deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın tayfunların daha fazla yağış getirmesine ve daha kuvvetli rüzgarlara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Ancak tek bir tayfunun küresel iklim değişikliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söylemek bilimsel olarak doğru değil.
Çin, tayfunların sık yaşandığı bir ülke olarak bu tür doğal afetlere karşı kapsamlı bir hazırlık sistemine sahip. Eyalet ve ilçe düzeyindeki acil durum yönetim merkezleri, tayfun öncesinde erken uyarılar yaparak vatandaşların tahliyesini sağlıyor. Bu sayede can kaybı en aza indiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayfun, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel iklim değişikliği bağlamında önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Türkiye, Akdeniz Havzası'nda iklim değişikliğine karşı hassas bölgelerden biri. Uzmanlar, Akdeniz'de deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla birlikte, Türkiye'de de benzer şekilde şiddetli hava olaylarının (sel, fırtına, hortum) sıklığının artabileceğini öngörüyor. Bu tür afetlere karşı Türkiye'nin erken uyarı sistemleri ve afet yönetimi kapasitesini güçlendirmesi gerektiği değerlendiriliyor. Ayrıca, tayfun bölgesindeki ticaret yollarının ve tedarik zincirlerinin aksamaması, küresel ticaret açısından önem taşıyor; Türkiye'nin bu tür aksaklıklardan etkilenme riski bulunuyor.
