Çin, iklim değişikliğinin etkisiyle artan aşırı hava olaylarıyla mücadele ediyor. Ülkenin güney bölgeleri, rekor düzeyde yağış, hortum ve toprak kaymalarıyla sarsılırken, şiddetli seller nedeniyle kobralar ve hayvanat bahçesi hayvanlarının kaçtığı bildiriliyor. Uzmanlar, bu hafta içinde iki büyük tayfunun daha beklenmesiyle durumun daha da kötüleşebileceği konusunda uyarıyor.
Gelişmenin arka planı: Rekor yağışlar ve felaketler
Çin Meteoroloji İdaresi verilerine göre, Guangdong, Fujian ve Jiangxi eyaletlerinde son 60 yılın en yüksek yağış seviyeleri kaydedildi. Sel suları yüzlerce köyü sular altında bırakırken, tarım arazileri ve altyapı büyük zarar gördü. Yetkililer, en az 30 kişinin hayatını kaybettiği, on binlerce kişinin tahliye edildiği bilgisini paylaştı.
Sel felaketleri sırasında, Guangdong'daki bir hayvanat bahçesinde su seviyesinin yükselmesiyle timsah ve yılan gibi egzotik hayvanların bir kısmı kaçtı. Bölge sakinleri, sokaklarda kobraların dolaştığını bildirdi. Yetkililer, halkı uyararak evlerinde kalmalarını istedi.
Ayrıca Şanghay ve çevresinde de sel baskınları meydana gelirken, havaalanlarında uçuşlar iptal edildi, demiryolu seferleri durduruldu. Ekonomik kayıpların şimdiden milyarlarca yuanı bulduğu tahmin ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Tayfunlar ve iklim değişikliği
Çin, her yıl ortalama 7-8 tayfunla karşılaşırken, bu yıl sayının 10'un üzerine çıkması bekleniyor. Bu hafta beklenen iki tayfun, 'Gaemi' ve 'Prapiroon', özellikle Doğu Çin ve Güney Çin'i hedef alıyor. Meteorologlar, deniz suyu sıcaklıklarının artmasının tayfunların şiddetini artırdığını belirtiyor.
İklim değişikliği, daha sık ve şiddetli hava olaylarına neden oluyor. Çin, dünyanın en büyük sera gazı yayıcısı olarak, karbon emisyonlarını 2030'a kadar zirveye çıkarma ve 2060'ta sıfırlama hedefi koydu. Ancak bu tür felaketler, acil iklim eyleminin gerekliliğini bir kez daha hatırlatıyor.
Küresel tedarik zincirleri de etkileniyor. Çin'deki limanlar ve üretim tesisleri sel nedeniyle durma noktasına gelirken, dünya genelinde elektronik ve otomotiv parçası tedarikinde aksamalar bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'deki aşırı hava olayları, Türkiye için doğrudan bir tehdit oluşturmasa da küresel tedarik zincirleri üzerinden ekonomik etkiler yaratabilir. Türkiye, Çin'den ithal ettiği ara malı ve hammadde fiyatlarında artış, teslim sürelerinde gecikmeler yaşayabilir. Ayrıca, bu tür felaketler iklim değişikliğinin evrensel bir sorun olduğunu gösteriyor; Türkiye’nin de kendi kırılgan bölgelerinde sel ve kuraklık risklerine karşı hazırlıklı olması gerekiyor. Turizm ve tarım sektörleri benzer iklim şoklarından etkilenebilir.
