Çin’in en üst düzey siyasi organı olan Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbürosu, artan sel ve aşırı sıcak dalgalarına karşı acil müdahale sisteminin köklü bir şekilde yenilenmesi talimatını verdi. Devlet medyasına göre, yılın ilk sel ve kuraklık önleme toplantısı Beijing’de düzenlendi. Toplantıda, liderler aşırı hava olaylarının yarattığı tehlikelere dikkat çekerek, hava tahmin doğruluğunun artırılması, hızlı acil kurtarma ekiplerinin güçlendirilmesi ve yerel afet yardım kapasitelerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Politbüro’nun bu çağrısı, Çin’in son yıllarda küresel iklim değişikliğinin etkisiyle sıklığı ve şiddeti artan aşırı hava olaylarıyla karşı karşıya kalmasıyla geldi. 2023 yazında yaşanan şiddetli seller, özellikle kuzey ve orta bölgelerde büyük hasara yol açmış, onlarca kişinin ölümüne ve milyarlarca dolarlık ekonomik kayba neden olmuştu. Öte yandan, kuraklık ve aşırı sıcak hava dalgaları tarımı ve enerji arzını olumsuz etkilemişti. Çin lideri Xi Jinping, toplantıda halkın can ve mal güvenliğinin her şeyden önce geldiğini belirterek, afet önleme çalışmalarının en üst düzeyde koordine edilmesi talimatını verdi.
Toplantıda alınan kararlar doğrultusunda, ulusal afet yönetim merkezinin yetkileri genişletilecek, erken uyarı sistemleri dijital teknolojilerle güçlendirilecek ve her ilçede en az bir profesyonel arama-kurtarma ekibi kurulması hedefleniyor. Ayrıca, sel ve kuraklık yönetimine yönelik yeni bir bütçe paketi hazırlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Çin’in bu adımı, Asya-Pasifik bölgesinde iklim krizine karşı artan farkındalığın bir yansıması. Dünya Meteoroloji Örgütü verilerine göre, Asya iklim değişikliğine en kırılgan kıtaların başında geliyor. Çin’deki aşırı hava olayları, küresel tedarik zincirlerini de etkiliyor; sel nedeniyle ulaşım aksaklıkları ve enerji santrallerinin kapanması dünya fiyatlarına yansıyor. Öte yandan, Çin’in afet müdahale kapasitesini artırması, bölgedeki diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Japonya, Hindistan ve Güneydoğu Asya ülkeleri benzer önlemleri hayata geçiriyor. Uzmanlar, bu tür hızlı reformların can ve mal kaybını azaltmada kritik rol oynayacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sel ve aşırı sıcaklar gibi iklim kaynaklı felaketlerle sıkça karşılaşan bir ülke. Çin’in afet yönetimindeki yenilikleri, Türkiye’nin mevcut yapılanması açısından değerlendirilebilir; özellikle erken uyarı sistemleri ve yerel kurtarma ekiplerinin güçlendirilmesi konusunda dersler çıkarılabilir. İklim değişikliğinin etkileri küresel olduğundan, Türkiye’nin de benzer reformları hayata geçirmesi, can kayıplarını azaltma ve ekonomik dayanıklılığı artırma potansiyeli taşıyor. Ayrıca Çin-Türkiye ilişkileri bağlamında, afet yönetimi alanında iş birliği fırsatları doğabilir.
