Çin'in önde gelen aracı kurumlarından China Merchants Securities, ülkedeki Güney Kore odaklı tek borsa yatırım fonunun (ETF) piyasa yapıcılığını sona erdirdi. Pekin, Doğu Asyalı komşusunun hisse senedi piyasasındaki dalgalanmanın etkilerini sınırlamak ve perde arkasında bireysel yatırımcıları korumak için harekete geçti. Shenzhen merkezli kurum, 'Korea CSI300 ETF' olarak bilinen fon için likidite sağlamayı durdurdu. Karar, Seul borsasında son haftalarda yaşanan sert düşüşlerin ardından geldi; KOSPI endeksi bir ayda yüzde 8 değer kaybetti.
Arka plan: Seul'deki çalkantı ve Çinli yatırımcılar
Güney Kore hisse senedi piyasası, Temmuz ayı ortasından bu yana yabancı çıkışları ve zayıflayan ihracat verileriyle sarsılıyor. Yarı iletken devi Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 12 gerilerken, pil üreticisi LG Energy Solution da benzer kayıplar yaşadı. Çinli bireysel yatırımcılar, özellikle genç nesil, Kore borsasına olan ilgisini artırmıştı. Ancak son düşüşler, Çinli düzenleyicileri harekete geçirdi. Shanghai ve Shenzhen borsaları, yurt dışı ETF'lere yönelik işlem limitleri getirmeyi değerlendiriyor. China Merchants Securities'in kararı, bu önlemlerin ilk somut adımı olarak yorumlanıyor.
Uzmanlar, Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu'nun (CSRC) perakende yatırımcıları 'aşırı risk'ten korumak için endeks fonlarına yönelik denetimi sıkılaştırdığını belirtiyor. 2020'deki pandemi sonrası yükselişte Kore ETF'sine olan talep patlamış, fon büyüklüğü iki yılda yüzde 300 artmıştı. Şimdi ise ters rüzgar esiyor.
Bölgesel boyut: Asya piyasalarında domino etkisi
Bu gelişme, Çin ve Güney Kore arasındaki finansal bağlantıların kırılganlığını ortaya koyuyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023'te 310 milyar doları aşarken, Çinli yatırımcıların Kore borsasındaki payı yüzde 5'e ulaşmıştı. Çin'in bu fonu durdurması, Kore piyasalarına yönelik güveni daha da zedeleyebilir. Aynı zamanda, Pekin'in sermaye kontrollerini sıkılaştırma sinyali olarak algılanıyor. Japonya ETF'leri de benzer bir riskle karşı karşıya. Nikkei 225'e dayalı Çin'de işlem gören fonların işlem hacmi son aylarda düştü. Analistler, Çin'in önümüzdeki dönemde yurt dışı yatırım araçlarına erişimi daha da kısıtlayabileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Her ne kadar doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, bu gelişme gelişmekte olan piyasalardaki kırılganlığa işaret ediyor. Çin'in korumacı adımları, küresel likidite daralması döneminde Türkiye gibi ülkelerin dış finansmana erişimini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Borsa İstanbul'da da benzer bir volatilite yaşanması durumunda, Çin'deki düzenleyici reflekslerin örnek alınabileceği belirtiliyor. Türk yatırımcılar için, yabancı piyasalara açılan fonların risklerinin daha iyi anlaşılması gerektiği mesajı çıkıyor. Son olarak, Çin-Kore ticaretindeki olası daralma, Türkiye'ye yönelik ihracat fırsatları yaratabilir.
