Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ABD'nin Brezilya çeliğine yüzde 25 gümrük vergisi uygulamaya başlamasının hemen ardından Manila'da Brezilyalı mevkidaşı Mauro Vieira ile bir araya geldi. Görüşmede Wang, Pekin'in Brasília'nın egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını desteklemeye devam edeceğini belirtti. Wang, ticaret savaşlarının hiçbir tarafa fayda sağlamadığını vurgularken, Çin'in Brezilya ile stratejik ortaklığını derinleştirme niyetinde olduğunu ifade etti. Görüşme, ABD Başkanı Donald Trump'ın seçim kampanyasında vaat ettiği ve 4 Mart'ta yürürlüğe giren çelik ve alüminyum tarifelerinin ardından gerçekleşti. Wang'ın bu açıklaması, aynı hafta içinde Washington'a karşı başka ülkeleri de yanına çekmeye çalışan Pekin'in stratejik hamlesi olarak yorumlandı.
Tarifelerin arka planı ve Brezilya'nın durumu
ABD, 4 Mart'ta Brezilya'dan ithal edilen çeliğe yüzde 25 gümrük vergisi koydu. Trump yönetimi, bu adımı ulusal güvenlik gerekçesiyle açıklasa da uluslararası piyasalarda ticaret savaşı endişelerini artırdı. Brezilya, ABD'nin en büyük ikinci çelik tedarikçisi konumunda ve tarifeden en fazla etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, Washington'a diplomatik girişimlerde bulunduklarını ancak henüz bir geri adım almadıklarını söyledi. Wang-Vieira görüşmesi, Çin'in Latin Amerika'daki etkisini artırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Çin, Brezilya'nın en büyük ticaret ortağı konumunda ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2024'te 160 milyar doları aştı.
Küresel ticaret savaşı ve Çin'in stratejisi
Wang'ın sözleri, Çin'in ABD'nin korumacı politikalarına karşı alternatif bir ekonomik blok oluşturma çabasının yansıması. Pekin, Trump'ın gümrük tarifelerinden rahatsız olan ülkeleri yanına çekerek ticaret ortaklıklarını çeşitlendirmeyi hedefliyor. Brezilya, bu bağlamda Çin için kilit bir ortak. Uzmanlar, Çin'in Brezilya'ya yönelik bu desteğinin sembolik olmanın ötesinde, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri daha da derinleştirebileceğini belirtiyor. Ancak Brezilya'nın Washington ile ilişkilerini tamamen feda etmesi beklenmiyor. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, geçmişte hem ABD hem de Çin ile denge politikası izlemişti. Tarifeler, bu dengeyi zorlayabilir ve Brasília'yı Pekin'e daha fazla yaklaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Çin rekabeti, Türkiye'nin ticaret politikalarını da etkileyebilir. Trump'ın tarifeleri emtia fiyatlarını dalgalandırabilir; Brezilya ve Çin arasındaki yakınlaşma ise Türkiye'nin Latin Amerika ile ticaretinde yeni fırsatlar veya zorluklar yaratabilir. Ankara, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile ABD'nin ticaret korumacılığı arasında denge ararken, bu tür gelişmeler dış politika tercihlerini şekillendirebilir. Türkiye'nin Brezilya'yla savunma sanayii, tarım ve turizm alanlarında işbirliği potansiyeli bulunuyor; Çin'in Brezilya'ya desteği, bu işbirliklerine dolaylı etki edebilir.
