Çin, Amerika Birleşik Devletleri'ni Küba'ya yönelik terörizm suçlamalarını haklı çıkarmak için “uydurma iddialar” kullanmakla suçladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Senato'daki ifadesinde Küba'yı Batı Yarımküre'deki solcu şiddet gruplarıyla ilişkilendirmek için yeni kanıta ihtiyacı olmadığını söylemesinin ardından Pekin'den sert bir tepki geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Washington'un bu tutumunun uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Küba'ya uygulanan ambargonun meşrulaştırılamayacağını vurguladı.
Arka plan: Rubio'nun açıklamaları ve Pekin'in tepkisi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz günlerde Senato Dış İlişkiler Komitesi'nde yaptığı konuşmada, Küba'yı terörizmi destekleyen ülkeler listesinde tutmak için yeni bir istihbarat veya kanıt toplaması gerekmediğini belirtti. Rubio, “Küba'nın Venezuelalı gruplardan Kolombiyalı ELN'ye kadar çeşitli solcu örgütlere barınak ve lojistik destek sağladığı açık” dedi. Bu ifade, Washington'un Havana'ya yönelik politikasında bir değişiklik olmadığını ve mevcut suçlamaların sürdürüleceğini gösteriyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Pekin'de düzenlediği basın toplantısında, “ABD'nin Küba'ya yönelik terör suçlamaları tamamen uydurmadır. Bu iddialar, yıllardır süren haksız ambargoyu meşrulaştırmak için kullanılıyor” dedi. Mao, Washington'un bu tutumunun uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve Küba halkına karşı bir insanlık suçu olduğunu savundu.
Bu gelişme, ABD'nin Küba politikasının sertleştiği bir döneme denk geliyor. Başkan Donald Trump döneminde yeniden başlatılan ve Biden yönetimi tarafından da sürdürülen “terörizmi destekleyen ülkeler” listesi, Küba ekonomisine ağır darbe vuruyor. Liste, uluslararası bankacılık işlemlerini zorlaştırıyor, yabancı yatırımı caydırıyor ve adanın dış ticaretini sekteye uğratıyor. Çin, Küba'nın en büyük ticaret ortaklarından biri olarak bu durumdan doğrudan etkileniyor. Pekin, Havana'ya kredi ve altyapı yatırımları sağlarken, ABD'nin yaptırımları bu iş birliğini zorlaştırıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Çin-ABD rekabeti bağlamında Küba
Küba, Çin ile ABD arasındaki stratejik rekabetin kilit bir noktası haline gelmiş durumda. Çin, Soğuk Savaş döneminden bu yana Küba ile ideolojik bağlarını korurken, son yıllarda ekonomik ve diplomatik iş birliğini artırdı. Pekin, Havana'nın altyapı projelerine yatırım yapıyor, telekomünikasyon ve enerji sektörlerinde ortaklıklar kuruyor. Aynı zamanda, Çin Küba'ya petrol ve gıda yardımı sağlayarak ABD ambargosunun etkilerini hafifletmeye çalışıyor. ABD ise Çin'in bu nüfuzunu sınırlamak için Küba'ya yönelik yaptırımları sıkılaştırıyor. Rubio'nun açıklamaları, Washington'un Küba'yı yalnızca bir terörizm meselesi olarak değil, aynı zamanda Çin'in bölgedeki etkisine karşı bir mücadele alanı olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Latin Amerika'da, ABD'nin Küba politikasına duyulan tepki giderek büyüyor. Meksika, Venezüella ve Kolombiya gibi ülkeler, Washington'un sert tutumunun bölgesel istikrarı tehdit ettiğini savunuyor. Çin ise bu ülkelerle ticari ve diplomatik bağlarını güçlendirerek ABD'nin etkisine alternatif bir kutup oluşturuyor. Bu durum, ABD'nin Monroe Doktrini'nin modern bir versiyonunu uygulamaya çalıştığı yorumlarına yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Latin Amerika ve Karayipler'e yönelik dış politikasını doğrudan etkilemese de, küresel jeopolitik dengeler açısından önem taşıyor. Türkiye, Küba ile diplomatik ilişkilerini sürdürmekte ve ticaret hacmini artırmaya çalışmaktadır. ABD yaptırımları, Türk şirketlerinin Küba pazarına girişini zorlaştırmakta ve potansiyel yatırımları sınırlamaktadır. Ayrıca, Çin-ABD rekabetinin derinleşmesi, Türkiye'nin çok kutuplu dünya düzenindeki konumunu etkilemektedir. Ankara, hem Washington hem de Pekin ile dengeli ilişkiler kurmaya çalışırken, bu tür gerginlikler Türkiye'nin manevra alanını daraltabilir. Küba örneği, ABD'nin yaptırım politikalarının Türkiye'nin üçüncü ülkelerle ticaretini nasıl etkileyebileceğine dair bir uyarı niteliği taşımaktadır.
