Çin ile Yeni Zelanda, 13 Eylül Cuma günü Pekin'de bir araya gelerek ikili ticaret komisyonu toplantısı gerçekleştirdi. Görüşmelerde, iki ülke arasındaki ekonomik bağların derinleştirilmesi ve bölgesel ile çok taraflı çerçevelerde iş birliğinin güçlendirilmesi konularında fikir alışverişinde bulunuldu. Toplantıya Çin Ticaret Bakan Yardımcısı ve Yeni Zelanda Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı Müsteşarı eş başkanlık etti. Taraflar, karşılıklı ticaret hacminin artırılması, yeşil ekonomi ve dijital ticaret gibi yeni alanlarda ortak projeler geliştirilmesi üzerinde durdu.
Görüşmelerin Arka Planı ve Hedefleri
Çin ve Yeni Zelanda arasındaki ticari ilişkiler, 2008 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ile önemli bir ivme kazanmıştı. 2022 yılında anlaşmanın yükseltilmesiyle birlikte, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 40 milyar doları aştı. Yeni Zelanda, Çin'in süt ürünleri, et ve kereste gibi tarımsal ürünlerde önemli bir tedarikçisi konumunda bulunuyor. Çin ise Yeni Zelanda'nın en büyük ticaret ortağı olarak öne çıkıyor.
Cuma günkü toplantıda, özellikle dijital ekonomi, yeşil dönüşüm ve tedarik zincirlerinin dayanıklılığı gibi konular masaya yatırıldı. Yeni Zelanda heyeti, ülkesinin karbon nötr hedefleri doğrultusunda yeşil enerji yatırımlarında Çin ile iş birliğini genişletmek istediğini ifade etti. Çin tarafı ise, iki ülke arasındaki ticaretin daha dengeli bir yapıya kavuşması için Yeni Zelanda'dan ileri teknoloji ürünleri ithalatının artırılabileceğini belirtti.
Toplantıda ayrıca, bölgesel ticaret anlaşmaları çerçevesinde iş birliği de ele alındı. Her iki ülke de Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) anlaşmasının etkin bir şekilde uygulanması konusunda mutabık kaldı. Çin, Yeni Zelanda'nın Trans-Pasifik Ortaklığı (CPTPP) gibi diğer bölgesel girişimlerdeki rolünü takdirle karşıladı.
Bölgesel ve Küresel Bağlamda Ekonomik İş Birliği
Çin ve Yeni Zelanda arasındaki ticaret görüşmeleri, küresel ticarette artan korumacılık ve jeopolitik gerilimlerin yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor. ABD-Çin rekabetinin Asya-Pasifik bölgesinde ticaret akışlarını etkilediği bir ortamda, Yeni Zelanda gibi orta ölçekli ülkeler, ticaret ortaklıklarını çeşitlendirmeye çalışıyor. Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon, daha önce yaptığı açıklamalarda, Çin ile ilişkilerin pragmatik bir temele dayandığını ve ikili ticaretin ülke ekonomisi için hayati önem taşıdığını vurgulamıştı.
Öte yandan, Çin'in Yeni Zelanda'ya yönelik ticari açılımı, Pekin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin (BRI) bir parçası olarak değerlendiriliyor. Yeni Zelanda, BRI'ye katılan ilk gelişmiş ülkeler arasında yer almış ve bu kapsamda altyapı projelerinde iş birliği yapmıştı. Ancak son dönemde, bazı Batılı ülkelerin Çin'in ticaret uygulamalarına yönelik eleştirileri, Yeni Zelanda'yı denge politikası izlemeye yönlendiriyor. Toplantıda, bu tür hassas konuların gündeme gelmediği, ancak tarafların karşılıklı çıkarlara odaklandığı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin-Yeni Zelanda ticaret görüşmeleri, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel ticaretteki dengeler açısından önem taşıyor. Asya-Pasifik'teki serbest ticaret anlaşmalarının derinleşmesi, Türkiye'nin bölgeyle olan ticari ilişkilerinde rekabeti artırabilir. Özellikle tarım ve gıda ürünlerinde Yeni Zelanda'nın Çin pazarındaki güçlü konumu, Türk ihracatçıları için benzer fırsatların değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, Yeşil Mutabakat ve dijital ticaret gibi yeni alanlardaki iş birlikleri, Türkiye'nin de kendi ticaret ortaklıklarını bu trendlere göre şekillendirmesi açısından dikkate değer.
